Categorie: taal

Taalmodel: welk(e), hetwelk(e)

FOUT: De eerste minister laat wel weten “dat er een consensus begint te ontstaan tussen een aantal partijen over het systeem van een interimregering, tijdens dewelke een programma over een definitieve regering alsook een staatshervorming wordt onderhandeld.”
GOED: De eerste minister laat wel weten “dat er een consensus begint te ontstaan tussen een aantal partijen over het systeem van een interimregering, tijdens welke een programma over een definitieve regering alsook een staatshervorming wordt onderhandeld.”

VERKLARING
“Dewelke” is een hardnekkige fout die zowel in België als in Nederland voorkomt, en die wordt gevoed door twee verschillende mechanismen: een gallicisme en een verkeerde analogie.
Het is een gallicisme van “lequelle”.
Het is een foute analogie naar “hetwelk”.
Wel goed is “welk”.
“Dewelke” bestaat niet.

Taalmodel: aan boord

FOUT De begeleidster van de kinderopvang had niet in de gaten dat hij nog aan boord van de bus was.
GOED De begeleidster van de kinderopvang had niet in de gaten dat hij nog in de bus zat.

VERKLARING
“Aan boord” wordt alleen gebruikt voor vliegtuigen, schepen en ruimtevaartuigen.

Taalmodel: herkiesbaar

FOUT Chávez wou dat de president zonder limiet herverkiesbaar zou zijn.
GOED Chávez wou dat de president zonder limiet herkiesbaar zou zijn.

VERKLARING
“Herverkiesbaar” is eigenlijk niet verkeerd, maar “herkiesbaar” komt ongeveer 185 keer meer voor. En het is bovendien korter.
Het zelfstandig naamwoord “herverkiezing” bestaat wel.

Taalmodel: behang

FOUT Het is niet belangrijk of er nu blauwe of groene bloemen op het behangpapier staan, want het is hoe dan ook spuuglelijk.
GOED Het is niet belangrijk of er nu blauwe of groene bloemen op het behang staan, want het is hoe dan ook spuuglelijk.

VERKLARING
“Behangpapier” wordt door sommige auteurs afgekeurd, maar Van Dale heeft er geen problemen mee.
We zochten met zoekmachines echter uit hoe vaak behang/behangpapier/behangselpapier op Internet voorkomen, en vonden de volgende resultaten:

  • behang
    Belgische sites: 103.000 pagina’s
    Nederlanse sites: 643.000 pagina’s
  • behangpapier
    Belgische sites: 87.600 pagina’s
    Nederlanse sites: 16.800 pagina’s
  • behangselpapier
    Belgische sites: 87.600 pagina’s
    Nederlanse sites: 16.300 pagina’s

“Behang” geniet dus duidelijk de voorkeur.

Taalmodel: maar beter

FOUT Je kunt best iets laten weten als je ter plekke bent en vooral als je later arriveert.
GOED Je kunt maar beter iets laten weten als je ter plekke bent en vooral als je later arriveert.

VERKLARING
“Het best(e)” of “maar beter”.
“Best” betekent in de standaardtaal gewoon “goed”.
Bron: ABN-gids, P. C. Paardekooper, Den Haag, Sdu, Standaard, 1996

Taalmodel: hoofdletters voor “feestdagen”

FOUT De zeventien lidstaten van de Wereldtoiletorganisatie hebben op de slotdag van de Wereldtoilettop 19 november uitgeroepen tot wereldtoiletdag.
GOED De zeventien lidstaten van de Wereldtoiletorganisatie hebben op de slotdag van de Wereldtoilettop 19 november uitgeroepen tot Wereldtoiletdag.

VERKLARING
In de categorie: is dit ernstig, of voor de lol.
Namen van “feestdagen” krijgen een hoofdletter. Werelddierendag, Wereldgezondheidsdag, Wereldtoiletdag, enz. worden beschouwd als feestdagen. De Wereldtoiletdag dient om er de aandacht op te vestigen dat iedereen een goed watercloset nodig heeft.
Ach, we hebben de laatste paar jaar al het een en ander van gekke spellingregels te horen gekregen.

bron: “Handboek Spelling”, J. De Schrijver en A. Neijt, Handboek Spelling, Wolters Plantyn, 2005