Taalprobleem: alsjeblieft / alstublieft

FOUT Meneer, zou u alsjeblieft even op die andere stoel willen gaan zitten? Ik heb daar al gestofzuigd.

GOED Meneer, zou u alstublieft even op die andere stoel willen gaan zitten? Ik heb daar al gestofzuigd.

VERKLARING
Een instinkertje: als je met ‘u’ begint, moet je met ‘u’ doorgaan. Het is dus in deze zin niet ‘alsjeblieft’ maar ‘alstublieft’.
Je zou ook kunnen zeggen dan een meneer sowies een ‘u’ is.Let op de schrijfwijze van ‘meneer’. In formele teksten en als aanspreking in bv. brieven schrijf je ‘mijnheer’.
U wordt niet meer met hoofdletter geschreven, behalve natuurlijk in het begin van een zin.

Taalprobleem: mondjesmaat

FOUT De informatie over het gevangenmaken van de vijand bereikte ons maar met mondjesmaat en werd door sommige media op veel scepsis onthaald.

GOED De informatie over het gevangenmaken van de vijand bereikte ons maar mondjesmaat en werd door sommige media op veel scepsis onthaald.

VERKLARING
“Mondjesmaat” is zonder voorzetsel.
“Scepsis” wordt uitgesproken met of zonder [k]: [skepsis] en [sepsis].

Bron: grote Van Dale op cd-rom

Taalprobleem: afgelasten

FOUT De gambiste heeft last van indigestie, zullen we de entr’acte dan maar aflasten?

GOED De gambiste heeft last van indigestie, zullen we de entr’acte dan maar afgelasten?

VERKLARING
“Aflasten” is fout, maar “afgelasten” is helemaal correct.
Een gambiste is een muzikante die de viola da gamba bespeelt.
Een entr’acte is een stukje dat tijdens de pauze van een opvoering wordt gespeeld. Het woord kan ook metaforisch worden gebruikt met de betekenis “klein kunstwerkje”. Dat kan dan zowel muziek zijn, als een andere kunst, en het is vaak een kort verhaaltje.

Taalprobleem: niet (in) het minst

FOUT De nieuwe gedeputeerde bedankte iedereen die haar had geholpen, en niet in het minst haar man, die haar steeds had gesteund in haar electorale campagne.

GOED De nieuwe gedeputeerde bedankte iedereen die haar had geholpen, en niet het minst haar man, die haar steeds had gesteund in haar electorale campagne.

VERKLARING
“Niet in het minst” betekent “helemaal niet”. “Niet het minst” betekent “vooral”. Een gedeputeerde is in België een lid van het bestuurscollege van een provincie, en in Nederland o.m. een volksvertegenwoordiger.

Taalprobleem: verjaardag / geboortedag

FOUT Als we dan nog leven, vieren we op 21 maart 2085 met z’n allen de 400e verjaardag van Johann Sebastian Bach.

GOED Als we dan nog leven, vieren we op 21 maart 2085 met z’n allen de 400e geboortedag van Johann Sebastian Bach.

VERKLARING
Van iemand die niet meer leeft, vieren we niet de verjaardag maar de geboortedag. J.S. Bach stierf in 1750.

Referentie: Taaldatabanken

Taalprobleem: verplichten

FOUT Onder bedreiging van een wapen verplichtten ze de werknemers de kluis open te maken.

GOED Onder bedreiging van een wapen werden de werknemers gedwongen de kluis open te maken.

VERKLARING
Twee fouten:
– “Verplichten” is morele druk uitoefenen of als plicht opleggen.
– De zin is niet precies geformuleerd: de daders dreigden met een wapen, niet de werknemers. Ook goed: Onder dreiging met een wapen dwongen ze …

Taalprobleem: afkortingen en samentrekkingen

FOUT Als je b.v. in een Nederlandse nv commissaris bent, of in een Belgische bestuurder, zetel je dan automatisch in de rvb?

GOED Als je bv. in een Nederlandse nv commissaris bent, of in een Belgische nv bestuurder, zetel je dan automatisch in de rvb?

VERKLARING
In de oorspronkelijke zin zitten een fout en een stilistisch gebrek.
Om te beginnen wordt “bijvoorbeeld” afgekort als” bv.”, met kleine letters en een puntje achter de ‘v’. In Nederlandse vennootschappen is een commisssaris wat in Belgische vennootschappen een bestuurder is. De “rvb” is de raad van beheer of van bestuur, maar we raden het veelvuldig gebruik van die afkorting af. Pas ze het liefst enkel toe in teksten waarvan duidelijk is dat zulke onderwerpen behandelen, zoals contracten, jaarrekeningen, vergaderingsverslagen, bedrijfsagenda’s, enzovoort.
Afkortingen zijn ontstaan toen het schrijfmateriaal duur was, en de tijd beperkt. Wie op duur perkament schrijft, en alles met de hand moet neerzetten, spaart veel geld uit als afkortingen worden gebruikt. Middeleeuwse teksten staan dan ook vol afkortingen. Met de hedendaagse technieken is schrijven en vermenigvuldigen van teksten echter veel goedkoper en sneller geworden, zodat afkortingen minder noodzakelijk zijn.
Nooit afkortingen gebruiken is echter evenmin zinvol. Voortdurende Aids voluit schrijven heeft weinig zin, omdat de tekst er niet leesbaarder door wordt. Vooral technische, wetenschappelijke, zakelijke en administratieve teksten, waarin veel samengestelde woorden voorkomen (bijvoorbeeld voor terminologie en namen van instellingen), worden leesbaarder als die samenstellingen worden afgekort.

En ten tweede zijn de samentrekkingen strikt gezien correct, maar loopt de lezer er hier door verloren. Het is dan ook beter een van de samentrekkingen te vervangen door het volledige zinsdeel.

Bron voor de afkortingen:
G. Geerts, T. den Boon en D. Geeraerts (red.), Van Dale Groot woordenboek der Nederlandse taal op cd-rom, Van Dale Lexicografie, 2000