Taalmodel: stehgeiger

FOUT Als je Stehgeiger bent, de orkestratie verzorgt en ook nog het orkest dirigeert, verdien je het eigenlijk wel om op een Stradivarius te spelen.
GOED Als je stehgeiger bent, de orkestratie verzorgt en ook nog het orkest dirigeert, verdien je het eigenlijk wel om op een Stradivarius te spelen.

VERKLARING
Geen echt taalprobleem, deze keer. “Stehgeiger” is een functie in het orkest. Het is een staande violist, die speelt en tegelijk ook het orkest dirigeert. Die functie heet zowel in het Duits als in het Nederlands “stehgeiger”, maar terwijl het in het Duits met een hoofdletter wordt geschreven, is dat in het Nederlands niet het geval. Het Duits schrijft immers alle zelfstandige naamwoorden met een hoofdletter.

Taalmodel: welk(e), hetwelk(e)

FOUT: De eerste minister laat wel weten “dat er een consensus begint te ontstaan tussen een aantal partijen over het systeem van een interimregering, tijdens dewelke een programma over een definitieve regering alsook een staatshervorming wordt onderhandeld.”
GOED: De eerste minister laat wel weten “dat er een consensus begint te ontstaan tussen een aantal partijen over het systeem van een interimregering, tijdens welke een programma over een definitieve regering alsook een staatshervorming wordt onderhandeld.”

VERKLARING
“Dewelke” is een hardnekkige fout die zowel in België als in Nederland voorkomt, en die wordt gevoed door twee verschillende mechanismen: een gallicisme en een verkeerde analogie.
Het is een gallicisme van “lequelle”.
Het is een foute analogie naar “hetwelk”.
Wel goed is “welk”.
“Dewelke” bestaat niet.

Taalmodel: aan boord

FOUT De begeleidster van de kinderopvang had niet in de gaten dat hij nog aan boord van de bus was.
GOED De begeleidster van de kinderopvang had niet in de gaten dat hij nog in de bus zat.

VERKLARING
“Aan boord” wordt alleen gebruikt voor vliegtuigen, schepen en ruimtevaartuigen.

Taalmodel: herkiesbaar

FOUT Chávez wou dat de president zonder limiet herverkiesbaar zou zijn.
GOED Chávez wou dat de president zonder limiet herkiesbaar zou zijn.

VERKLARING
“Herverkiesbaar” is eigenlijk niet verkeerd, maar “herkiesbaar” komt ongeveer 185 keer meer voor. En het is bovendien korter.
Het zelfstandig naamwoord “herverkiezing” bestaat wel.

Tentoonstelling: Buth: vader van Thomas Pips

BUTH_KIJK

  • Wat? Tentoonstelling BUTH. Vader van Pips en andere muizenissen…
  • Waar? Sint-Pietersabdij Gent
  • Wanneer? 30 november 2007 – 17 februari 2008, 10.00-18.00, behalve op maandag (sluitingsdag); gesloten op 24, 25 en 31 december 2007 en op 1 januari 2008
  • Prijs: individuen: 4 euro; groepen vanaf 15 personen: 3 euro/pers., gratis tot en met 12 jaar, korting voor 50+-ers.
  • Groepen: gids 75 euro per groep tot 20 pers. exclusief toegangstickets
  • e-mail: drr.sintpietersabdij@gent.be
  • info bezoeken: info@boekjebezoek.be

De Gentenaar Léo De Budt is bekend van de stripreeks Thomas Pips en de zoekplaatjes over de Ronde van Frankrijk met de muisjes.

Hij is echter meer dan dat.

Hij is een leerling van Frits Van den Berghe, en als kunstschilder won o.a. de schilderprijs Prix de Rome.

Als cartoonist signeerde hij met Buth, en onder die naam publiceerde hij vanaf 1946 in de krant Het Volk de stripreeks “Thomas Pips”.

In 1947 begon hij met de wieleravonturen van Pips in de Ronde van Frankrijk. Dat leverde erg populaire sportcartoons, die tijdens de Tour verschenen in de sportbijlagen van “Het Volk”.

In 1962 verscheen een afzonderlijk tourkrantje, het “Rondegazetje”, dat in ’s avonds op straat werd verkocht. Daarin werd telkens een gebeurtenis uit de Ronde in een cartoon verwerkt. Het waren tegelijk zoekplaatjes waarin een muisje zat verborgen. Die cartoons werden later in “Het Nieuwsblad” overgenomen.

Taalmodel: behang

FOUT Het is niet belangrijk of er nu blauwe of groene bloemen op het behangpapier staan, want het is hoe dan ook spuuglelijk.
GOED Het is niet belangrijk of er nu blauwe of groene bloemen op het behang staan, want het is hoe dan ook spuuglelijk.

VERKLARING
“Behangpapier” wordt door sommige auteurs afgekeurd, maar Van Dale heeft er geen problemen mee.
We zochten met zoekmachines echter uit hoe vaak behang/behangpapier/behangselpapier op Internet voorkomen, en vonden de volgende resultaten:

  • behang
    Belgische sites: 103.000 pagina’s
    Nederlanse sites: 643.000 pagina’s
  • behangpapier
    Belgische sites: 87.600 pagina’s
    Nederlanse sites: 16.800 pagina’s
  • behangselpapier
    Belgische sites: 87.600 pagina’s
    Nederlanse sites: 16.300 pagina’s

“Behang” geniet dus duidelijk de voorkeur.

Taalmodel: maar beter

FOUT Je kunt best iets laten weten als je ter plekke bent en vooral als je later arriveert.
GOED Je kunt maar beter iets laten weten als je ter plekke bent en vooral als je later arriveert.

VERKLARING
“Het best(e)” of “maar beter”.
“Best” betekent in de standaardtaal gewoon “goed”.
Bron: ABN-gids, P. C. Paardekooper, Den Haag, Sdu, Standaard, 1996