FOUT Tussendoor begraven aanhangers van Hamas en van Fatah hun doden, nu al 25 op vier dagen tijd.
GOED Tussendoor begraven aanhangers van Hamas en van Fatah hun doden, nu al 25 in vier dagen (tijd).

VERKLARING
– op een bepaald moment
maar
– in een bepaalde periode.

FOUT Test-Aankoop is geen voorstander van hypothecaire leningen met een looptijd van 40 jaar, wegens de gevolgen voor wie ontleent.
GOED Test-Aankoop is geen voorstander van hypothecaire leningen met een looptijd van 40 jaar, wegens de gevolgen voor wie het geld opneemt.

VERKLARING
Ontlenen aan (‘overnemen’, ‘te danken hebben aan’) is wel goed in de volgende context: woorden aan het Engels ontlenen, ergens zijn naam aan ontlenen.

FOUT Een voor een kwamen ze de rechtszaal binnen, en tussen twee agenten in werd de betichte voorgeleid.

GOED Een voor een kwamen ze de rechtszaal binnen, en tussen twee agenten in werd de beklaagde voorgeleid.

VERKLARING
De “beklaagde” of “verdachte”.
Het werkwoord “betichten” bestaat, maar niet het substantief “betichte”.

Bron: ABN-gids, door P.C. Paardekooper, Den Haag, Sdu, Standaard, 1996

Deze keer geen raadgeving, maar een verwijzing naar een website van de Taaladviesdienst.

Zij stellen de vraag of we het onderscheid tussen ‘hen’ en ‘hun’ moeten behouden.
Mijn advies is om te stemmen voor “Ja! Ouderwetse regel, weg ermee.”.
Waarom?
Ten eerste hoor je het verschil tussen ‘hen’ en ‘hun’ niet eens. Daardoor ook worden er zo gemakkelijk fouten tegen gemaakt in de schrijftaal, en in de schrijftaal worden we momenteel al genoeg geplaagd door die tienjaarlijkse spellingveranderingen.
Bovendien klaagt de Taaladviestdienst: “Bijna nergens krijgt de Taaladviesdienst zo veel vragen over als over het juiste gebruik van hun en hen.”
Zij stellen: “in gesproken taal worden hun en hen al eeuwen door elkaar gebruikt.”
En verder betogen ze:”In geschreven taal is dat heel anders: daar gelden van oudsher strenge regels voor hun en hen. Die zijn een paar eeuwen geleden geformuleerd en sindsdien niet meer losgelaten, zodat de traditionele adviezen nog altijd strikt onderscheid maken tussen hen (als lijdend voorwerp en na een voorzetsel) en hun (vooral als meewerkend voorwerp). Er zijn maar weinig mensen die deze kunstmatige regels in hun taalsysteem hebben zitten. Daarom is het een berucht struikelblok.”
Daarom organiseert de Taaladviesdienst nu een enquête (in te vullen in de rechterkolom van hun pagina) over die kwestie: “ja, afschaffen”, of “nee: behouden”.

FOUT Hij kwam met een smoes aandraven die nergens op sloeg en die hem in de ogen van de rechter nog verdachter maakte.

GOED Hij kwam met een smoes aandragen die nergens op sloeg en die hem in de ogen van de rechter nog verdachter maakte.

VERKLARING
“Aandraven” betekent in het algemeen Nederlands alleen “dravend naderbij komen”. Vermoedelijk kwam de man in de voorbeeldzin niet op die manier de rechtszaal binnen. In literaire taal zou het natuurlijk wel kunnen. Er is geen enkele reden om het als beeldspraak af te wijzen, maar in gewoon, dagelijkse taalgebruik, en zeker in reportages, rapporten en cv’s, is het niet erg gepast.

Bron: Taalwijzer, Paul Cockx, Davidsfonds, 2004

FOUT Die nieuwe sterkedrank is gemaakt op basis van druiven en dat proef je ook wel.

GOED Die nieuwe sterkedrank is gemaakt uit druiven en dat proef je ook wel.

VERKLARING
Iets wordt uit iets of van iets gemaakt. ‘Op basis van’ betekent ‘steunend op, gesteund door, uitgaande van, op grond van’.

Bron: ABN-gids, P.C. Paardekooper, Den Haag, Sdu, Standaard, 1996

FOUT Co-ouders kunnen vanaf januari ieder afzonderlijk de kosten voor kinderopvang van hun belastingen aftrekken.
GOED Co-ouders kunnen vanaf januari ieder afzonderlijk de kosten voor kinderopvang van hun belastbaar inkomen aftrekken.

VERKLARING
In de omgang zeggen we wel dat we iets van de ‘belasting(en)’ aftrekken, maar eigenlijk trekken we het af van het ‘belastbaar inkomen’.
De spreektaaluitdrukking is niet alleen fout, ze geeft ook een totaal verkeerd idee van wat toegelaten is, en van de voordelen die men geniet.
Werknemers denken daardoor bijvoorbeeld dat zelfstandigen van meer voordelen genieten dan het geval is. “Hij mag zijn auto van de belastingen aftrekken” is daardoor een volledig verkeerde voorstelling van de werkelijkheid.

FOUT Vergeet je treinabonnement niet op tijd te verlengen, anders word je een supplement aangerekend.

GOED Vergeet je treinabonnement niet op tijd te verlengen, anders wordt je een supplement aangerekend.

VERKLARING
Dit is pas een echte instinker: het onderwerp van het werkwoord worden is ‘het supplement’ en niet ‘je’. Laat je niet in de war brengen door de schikking van de zin!

Zie “Handboek Spelling”. De Schrijver en A. Neijt, Wolters Plantyn, 2005

FOUT Veel bedevaarders weten niet dat Bernadette nooit heeft gezegd dat ze de Heilige Maagd Maria heeft gezien.

GOED Veel bedevaartgangers weten niet dat Bernadette nooit heeft gezegd dat ze de Heilige Maagd Maria heeft gezien.

VERKLARING
Iemand die op bedevaart gaat, is in het algemeen Nederlands eenbedevaartganger.

FOUT Het enige gebouw dat voorlopig op het bouwterrein overeind staat, is de barak waar de metselaars hun boterhammetjes eten.

GOED Het enige gebouw dat voorlopig op het bouwterrein overeind staat, is de keet waar de metselaars hun boterhammetjes eten.

VERKLARING
Zo’n tijdelijk gebouwtje op een bouwterrein heet een keet. Merk op dat het op een bouwterrein staat (niet een werf) en dat de vaklui metselaars zijn en geen metsers.