FOUT Ik kocht gisteren aardbeien aan 10 euro de kg.
GOED Ik kocht gisteren aardbeien tegen 10 euro per kg.

VERKLARING
Ten eerste kun je aardbeien goedkoper krijgen. 🙂 Maar vooral: ook deze aan-constructie is een hardnekkig gallicisme. Weg ermee.

FOUT “Aan niemand opgedragen, gedichten” wordt verkocht aan de prijs van 5 euro.
GOED “Aan niemand opgedragen, gedichten” wordt verkocht voor de prijs van 5 euro.

VERKLARING
Er is niet veel aan uit te leggen: “voor de prijs van” is correct. Het is een van de vele gallicistische toepassingen van het voorzetsel ‘aan’.

FOUT De werknemers krijgen in het bedrijfsrestaurant van het bedrijf uitleg over eventuele bijkomende ontslagen.
GOED De werknemers krijgen in het bedrijfsrestaurant uitleg over eventuele extra ontslagen.

VERKLARING
“Bijkomend” betekent: “naast de hoofdzaak staand”, “accidenteel”, “wat er onverwacht bijkomt”. Het komt bijna uitsluitend voor in de verbinding “bijkomende (on)kosten”.
Het kan niet neutraal worden gebruikt met de betekenis: “extra”, “nieuw”, “aanvullend”, “supplementair”, “nog meer”.

FOUT De werknemers krijgen in de refter van het bedrijf uitleg over eventuele extra ontslagen.
GOED De werknemers krijgen in het bedrijfsrestaurant uitleg over eventuele extra ontslagen.

VERKLARING
Een “refter” is in de algemene standaardtaal een “eetzaal in een klooster”.

FOUT Het nieuwe beheerscontract omvat ook een miljard investeringen, onder meer voor de aankoop van nieuwe trams en metrotreinen.
GOED Het nieuwe beheerscontract omvat ook voor een miljard aan investeringen, onder meer voor de aankoop van nieuwe trams en metrotreinen.

VERKLARING
Deze fout is grappig.

In het verlengde van onderstaand bericht: een zekere Maarten H. Rijkens publiceerde een boekje, getiteld: “I always get my sin”, dat bol staat van grappige vertalingen met valse vrienden van het Nederlands naar het Engels.

Enkele voorbeelden:
I always get my sin.
I do not want to fall with the door in house.
How do you do and how do you do your wife?
We have to look further than our nose is long.
May I thank your cock for the lovely dinner?

Een ander voorbeeld is “golden showers”. Dat is slang voor “plasseks”. Toen werd ontdekt dat er op kosten van de Europese Unie enorm dure douches waren geïnstalleerd, was Fritz Bolkestein plastischer dan hij dacht. Hij zei dat de unie niet zo veel moest betalen voor “golden showers”.
Naar verluidt noemde Joop den Uyl de Nederlanders “a nation of undertakers” (‘begrafenisondernemer’ i.p.v. ‘ondernemers’).
En voormalig Nederlands ambassadeur Dries van Agt zou ooit gezegd hebben: I can stand my little man (Ik kan mijn mannetje wel staan).

Engels-Nederlandse vertaalgids
Ironisch taalgebruik komt in alle talen voor.
Hieronder een lijst van ironische Engelse zinnetjes, aangeboden als stof om over na te denken… en een beetje om te lachen.

Wat de Engelsen zeggen	Wat ze bedoelen	Wat Nederlandssprekenden denken dat ze bedoelen
I hear what you say.	l disagree and do not want to discuss it any further.	He accepts my point of view.
With the greatest respect…	I think you are wrong (or a fool).	He is listening to me.
That’s not bad.	That’s good or very good.	That’s poor or mediocre.
Quite good.	A bit disappointing.	Quite good.
Perhaps you would like to think about… I would suggest…	This is an order. Do it or be prepared to justify yourself.	Think about the idea, but do what you like.
When appropriate locally…	Do what you like.	Do it if you can.
Oh, by the way… Incidentally…	The primary purpose of our discussion is…	This is not very important.
I was a bit disappointed that… It is a pity you	I am most upset and cross.	It doesn’t really matter.
Very interesting.	I don’t agree / don’t believe you.	They are impressed.
Could we consider some other options.	I don’t like your idea.	They have not yet decided.
I’ll bear it in mind.	I will do nothing about it.	They will probably do it.
Please think about that some more.	It’s a bad idea: don’t do it.	It’s a good idea: keep developing it.
I’m sure it’s my fault.	It is your fault!	It was their fault.
That is an original point of view.	You must be crazy.	They like my idea.
You must come for dinner sometime.	Not an invitation, just being polite.	I will get an invitation soon.
You’ll get there eventually.	You don’t stand a chance in hell.	Keep on trying for they agree I’m heading in the right direction.
I almost agree.	I don’t agree at all.	He’s not far from agreement.

FOUT Het ging al jaren bergafwaarts, maar pas onder de directie van de crisismanager werd een aanwervingsstop afgekondigd.
GOED Het ging al jaren bergafwaarts, maar pas onder de directie van de crisismanager werd een personeelsstop afgekondigd.

VERKLARING
“Personeelsstop” of “vacaturestop”.
“Aanwervingsstop” is geen algemeen Nederlands.

FOUT? De Cutty Sark is de enig bewaard gebleven clipper.
GOED? De Cutty Sark is de enige bewaard gebleven clipper.

VERKLARING
Van bovenstaande twee zinnen is de eerste niet per se fout.
In verband met de onlangs verbrande Cutty Sark is dat wel waar. Hij was de enige clipper die bewaard was gebleven, en niet een clipper die op een enige manier bewaard gebleven is.
De onverbogen vorm van ‘enig’ is een bijwoord bij ‘bewaard’, en dat betekent dat hij op een unieke manier bewaard is.
De verbogen vorm is een adjectief bij clipper. Omdat ‘clipper’ een de-woord is, moet het adjectief worden verbogen.
‘Enige’ en ‘clipper’ staan in hetzelfde zinsdeel, nl. ‘de enige bewaard gebleven clipper’.
‘Clipper’ is de kern van het zinsdeel.

FOUT Met die uitgesproken mening kon je twintig jaar geleden nog scoren, maar nu is ze toch wel heel erg voorbijgestreefd.
GOED Met die uitgesproken mening kon je twintig jaar geleden nog scoren, maar nu is ze toch wel heel erg achterhaald.

VERKLARING
Iets wat niet meer van deze tijd is, is in de standaardtaal achterhaald. Iemand die niet meer vooraan loopt of rijdt, omdat iemand anders hem heeft ingehaald, is voorbijgestreefd.
bron: Taalwijzer, Paul Cockx, Davidsfonds, 2004