Piraten, door John Matthews

Piraten, door John Matthews

bespreker: Peter Motte
onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn

De aanblik is niet bemoedigend: een doodskop met daaronder twee gekruiste botten. Een kop, bovendien, met een ooglapje rechts en een edelsteen in het linkerooggat. En dat tegen een zwarte achtergrond. Het voorplat van het boek ‘Piraten’ is een bizar model van lugubere kitsch, als het ware louter geschikt voor kinderen.

Maar dat is misleidend. Zowel kinderen als volwassen zullen plezier beleven aan dit boek. John Matthews heeft zich uitstekend gedocumenteerd en levert een inleiding tot zeerovers die in één avond is te behappen. De ingekleefde enveloppes, afgesloten met zegelvormige zelfklevers versierd met Jolly Roger, bevatten facsimile-documenten van de kapersbrief van William Kidd, een recruteringsbrief voor zeelieden uit 1779, en het doodvonnis van Bartholomeus Roberts. Er zijn een reproductie van een kaart van Jamaïca uit 1758, een uitvouwblad met piratenwapens, ingekleefde boekjes met zeemanstaal, een piratengalerij, piratenwapens, en een opsporingsposter voor Zwartbaard.

Kortom: het is niet alleen goed gedocumenteerd, het is ook creatief en speels aangebracht.

De auteur en zijn medewerkers verzamelden illustratiemateriaal en afbeeldingen van schepen en piraten. Zeer de moeite waard is de opengewerkte tekening van de Queen Anne’s Revenge, het merkwaardige vlaggenschap van Zwartbaard, afgebeeld naast een lijst piratenvlaggen.

De tekst behandelt uiteenlopende aspecten van de piraterij. Het boek opent met de vroegste geschiedenis: de eerste bekende piratenactiviteit dateert van de 7e eeuw voor onze jaartelling. Het overzicht plaatst de Gouden Eeuw van de zeeschuimers in de historische context ervan.

Een opsomming van de behandelde onderwerpen camoufleert hoe boeiend het is: de kleding van de piraten, het leven aan boord en aan land, de gebruikte scheepstypen, het verschil tussen de overleveringen en de feiten, de vervolgingen en berechtingen, de straffen en de schatten, om af te sluiten met een hoofdstuk over piraten in fictie, met de nodige aandacht voor de film “Pirates of the Caribbean”.

Het boek bevat de nodige opmerkelijke feiten: het vermeldt maar liefst vijf vrouwelijke piraten, en uit de artikelen van Zwarte Bart blijkt dat piraten een invaliditeitsverzekering hadden. Het werk is volledig genoeg om een recept te bevatten en de aanklacht tegen Mary Read en Anne Bonny. Er zijn lijsten van een scheepsvoorraad, piratenexecuties, en een verkoop van piratenbuit.

De tijdlijn achteraan leest als een chronologische samenvatting van de geschiedenis verteld in het boek. Evenmin te versmaden is de lijst zeevaarttermen. Wie meer wil weten, kan de opgesomde bronnen raadplegen.

Wie het dankwoord van John Matthews leest na het boek, wordt nog eens extra verrast: de auteur bedankt eerst en vooral Anne Avery. En wie wordt het eerst vermeld in de piratengalerij? Henry Avery!

Piraten, John Matthews, 2006, Kosmos-Z&K-uitgevers, geïllustreerd in kleur, met uitvouwbladen, ingekleefde boekjes en enveloppen met losse documenten, oorspronkelijk: “Pirates”. 26 x 29,8 cm, 32 p’s, ISBN 90-215-8020-9.

Prijs: 17,50 euro (gezien de afwerking goedkoop)

Taalmodel: huldigen en vieren

FOUT Zeven jaar na zijn dood wordt Kubrick in Gent gevierd met een overzichtstentoonstelling.

GOED Zeven jaar na zijn dood wordt Kubrick in Gent gehuldigd met een overzichtstentoonstelling.

VERKLARING
In de standaardtaal kun je “iets vieren”: een verjaardag vieren. Maar “iemand vieren” is ongewoon, “iemand huldigen” is de normale uitdrukking.

Taalmodel: pogen/proberen

FOUT In de Syrische hoofdstad Damascus hebben terroristen gepoogd om de Amerikaanse ambassade aan te vallen.

GOED In de Syrische hoofdstad Damascus hebben terroristen geprobeerd (om) de Amerikaanse ambassade aan te vallen.

VERKLARING
Dit is een merkwaardig voorbeeld: in die ene zin zit er een stijlbreuk, doordat formeel en informeel taalgebruik door elkaar worden gedraaid. ‘Pogen’ is immer zeer formeel, terwijl een bijzin beginnen met ‘om’ informeel is.

De Zondvloed IV: verslag

De Zondvloed IV
13 augustus 2003 om 14.30u
In de Ristaertzaal van het Stadhuis van Dendermonde (B)

De dag is voorbij.
Wat me vooral zal bijblijven, is de grote afwisseling onder de kunstenaars.
Er waren sterk geëngageerde mensen zoals Joke Kaviaar, halve humoristen zoals Peter Motte, filosofen zoals Frank Roger, voordrachtkunstenaars zoals Tin Vankerkom, experimentelen zoals Peter Wullen, sterk metaforische zoals Eric Rosseel, met het dichterschap worstelenden zoals Mirjam Al, romanschrijvers zoals Robert Verhoeven, en bezadigde dichters zoals Merik van der Torren.
Bovenstaande typeringen zijn niet alleen onvolledig, maar waarschijnlijk ook verkeerd.
De zaal werd gedecoreerd door schilderijen van oude meesters, en wat doeken van Peter Motte. Er waren ook boeken verkrijgbaar, maar sommigen dachten dat ze deel uitmaakten van de tentoonstellling.
Voor herhaling vatbaar, zeker door de afwisseling van het materiaal.

De Zondvloed komt!

De Zondvloed stort zich over ons uit op

datum: 13 augustus 2006

uur:
vanaf 13 uur,
aankondigingen vanaf 14 uur,
lezingen vanaf 15 uur
einde: 18 uur

plaats:
de Ritsaert-zaal van het Stadhuis op de Grote Markt te 9200 Dendermonde

MET CADEAUTJE

Ik heb bij de uitgever wat aangedrongen (echt ‘wat’, hij vond het een prima idee):
wie niet kon genieten van het aanbod om De Verkoop + Ik ben geen boeddhist aan slechts 10 euro te kopen, kan dat nog doen met contante betaling op die lezing op 13 augustus.
Ik zal er ook met een boekenstand zijn met afleveringen van De Tijdlijn, afleveringen van nevenreeksen van De Tijdlijn, sf&f-boeken, en flinke Van Dales aan verminderde prijs (met dank aan Van Dale).

PS Ritsaert is een van de vier Heemskinderen

Verdere info volgt.

Schrijftips voor zakelijke teksten

Schrijftips voor zakelijke teksten

Het ligt voor de hand dat we met ‘zakelijke teksten’ niet bedoelen ‘literaire teksten’. De lijst is afgeleid van het boekje ‘Helder Haags. Schrijftips voor ambtenaren’, uitgegeven door de gemeente Den Haag (NL), april 2006, ISBN 90-808740-4-3.

Het zijn ook ‘schrijftips’, en geen ‘vertaaltips’. Onderstaande tips zijn dus niet bedoeld om de kwaliteit van een vertaling te controleren. Een vertaler vertaalt wat er staat, hij herschrijft niet.

1. kom direct ter zake
2. gebruik veelzeggende tussentitels, goede tussentitels lezen als een samenvatting van de tekst
3. actieve zinnen
4. stel de centraal door korte, vlotte, aansprekende zinnen, en blijf ter zake; gebruik bijlagen voor details en uitweidingen
5. werkwoordstijl, geen naamwoordstijl
6. zet het onderwerp vooraan
7. geen lange zinnen
8. geen jargon, desnoods verklaren
9. geen archaïsmen
10. geen moeilijke woorden, hou het simpel
11. geen spelfouten of grammaticafouten, laat door iemand nalezen
12. geen lelijke woorden (vreemde woorden, woorden die nog niet zijn ingeburgerd)
13. let op het woordgeslacht
14. getallen: in letters: 1-20, 10-tallen, 100-tallen, 1000-tallen, leeftijden, maten, gewichten, data, geldbedragen, procenten
15. geen eufemismen
16. geen wollig taalgebruik
17. geen tangconstructies
18. geen afkortingen
19. hoofdletters: heilige namen, persoonsnamen, namen van instellingen

(meer hierover zal op http://www.vertaalbureaumotte.be verschijnen)

Hubert Lampo overleden (1920-2006)

Hubert Lampo is overleden op 85-jarige leeftijd.

Hij werd geboren in 1920 en werd terecht bekend omwille van “De komst van Joachim Stiller”, en boek dat nog altijd meeslepend leest, en magische spanning en mysterie opwekt.Het is een van de absolute toppers van de fantastische literatuur, net zoals “De trap van steen en wolken” van Johan Daisne dat is.

Daisne & Lampo worden vaak samen genoemd, maar hun literaire ontwikkeling was heel verschillend. Lampo was heel erg een gevoelsmens met een voorkeur voor barokke zinnen, terwijl Daisne cerebraler was.

Zoals wel vaker met enigszins fantastische literatuur, werd het werk van Lampo niet altijd goed onthaald door critici. Gedeeltelijk had hij dat zelf wel in de hand gewerkt, door scherpe kritieken te schrijven toen hij bij een krant werkte.

Schrijver Hubert Lampo (85) overleden

Schrijver Hubert Lampo is op 85-jarige leeftijd overleden. Hij was al geruime tijd zwaar ziek.

Hubert Lampo werd op 1 september 1920 geboren op het Antwerpse Kiel. Hij groeide op in de jaren dertig, een tijd van economische crisis en opkomend fascisme, gevolgd door de oorlog. Lampo staat bekend als de grondlegger van het magisch-realisme in de Vlaamse literatuur, naast Johan Daisne. Tot zijn bekendste werk behoort “De komst van Joachim Stiller” uit 1960. Zijn boeken zijn in een tiental talen vertaald. In 2001 ontving hij de Prijs van het Vrijzinnig Humanisme. In 2003 werd het Vlaams-Nederlandse Hubert Lampo Genootschap opgericht. Het wijdt zich aan de studie en de promotie van hetoeuvre en het gedachtegoed van Hubert Lampo. (lim) (Belga 18:16)

Hubert Lampo overleden

BRUSSEL – De schrijver Hubert Lampo is vandaag overleden. Hij leed al een tijdje aan een zware ziekte maar toch komt zijn dood onverwacht. Lampo werd 85.

Hubert Lampo, die geboren werd op 1 september 1920, wordt vooral onthouden als een van de boegbeelden van het magisch-realisme in de naoorlogse Vlaamse literatuur.

Hij debuteerde in 1943 met de roman ,,Don Juan en de laatste nimf”. Zijn bekendste boek is de roman ,,De komst van Joachim Stiller” uit 1960, waarvan 44 drukken verschenen. Daarin duikt een archetypische Messiasfiguur op die getuigt van Lampo’s belangstelling voor de theorieën van Carl GustavJung. Het boek werd verfilmd door Harry Kümel.

Lampo had een passie voor allerlei oude mythen en fantastische verhalen. Hij schreef daarover talrijke opstellen, die onder meer gebundeld werden in de succesrijke bundel ,,De zwanen van Stonehenge” (1972). Hubert Lampo kreeg in 1963 de Driejaarlijkse Staatsprijs voor literatuur.

Van beroep was hij hoofdinspecteur van de openbare bibliotheken.

kld, jvh

Hubert Lampo rekent af met critici

,,Deze prijs is een waardig tegenwicht voor de onbenulligepseudo-intellectuelen die decennialang systematisch kritiek hadden op mijn werk. Het lijkt me het mooiste wat een vrijdenker in de glans van de ondergaande zon kan overkomen.” Met die woorden heeft auteur Hubert Lampo (80) de Prijs van het Vrijzinnig Humanisme 2001 in ontvangst genomen.

Vertaaltip

Eén belangrijke tip: denk nooit te veel in hokjes.
Nu bijna tien jaar geleden kreeg ik een vertaling Frans-Nederlands over sportschoenen.
De tekst stond vol woorden die ik in geen enkel woordenboek Frans of Nederlands vond, en evenmin op Internet.
Toen kreeg ik een ingeving: het was wel een Franse tekst van een Franse winkelketen, maar de sportschoenen zelf waren allemaal Amerikaanse merken…
Dus nam ik eens een Engels woordenboek.
En jawel hoor: daarin stonden die termen.
Maar hoe!
De tekst moet oorspronkelijk Engels zijn geweest, en was door een laat-maar-waaien-vertaler Engels-Frans omgezet naar het Frans, door de Engelse uitgangen van de woorden te veranderen in Franse uitgangen!
Geen enkel van die “Franse” woorden bestond.
Kijk dus altijd eens wat verder. Denk niet in hokjes, zelfs niet in taalhokjes.

Taalmodel: samenstellingen met woorden en breuken in letters

FOUT Het lied in zesachtstemaat werd door de tweederde meerderheid van het luisterpanel gekozen om ons land te vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival.

GOED Het lied in zesachtstemaat werd door de tweederdemeerderheid van het luisterpanel gekozen om ons land te vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival.

VERKLARING
Taallink verwoordt het zo: Als een breuk deel uitmaakt van een samenstelling, schrijft u het geheel aan elkaar. Andere voorbeelden zijn viervijfdewerktijdregeling, zesachtstemaat.
Als een breuk niet tot een samenstelling behoort, schrijft u de teller en de noemer los, bijvoorbeeld twee derde van de leden, ze werkt vier vijfde, drie vierde van zijn vermogen.
Driekwart vormt een uitzondering op de regel omdat het als één woord wordt beschouwd. U schrijft driekwart altijd aan elkaar.
Maar omdat het aan elkaar schrijven leidt tot worsten, raden we aan om gebruik te maken van de ontsnappingsclausule van de regels: omwille van de duidelijkheid mag je koppeltekens plaatsen.
We raden daarom aan om “zesachtstemaat” en “tweederdemeerderheid” eventueel te schrijven als “zesachtste-maat” en “tweederde-meerderheid”.
Referentie: Taallink 36