FOUT Over het nieuwe onderzoeksspoor kan ik uiteraard niet uitwijden.
GOED Over het nieuwe onderzoeksspoor kan ik uiteraard niet uitweiden.

VERKLARING
“Uitwijden” = “wijder maken”.
“Uitweiden” = “ergens meer over vertellen”.

FOUT Er wordt natuurlijk gedacht dat ze een vriend heeft, die haar dat ding gekocht heeft.
GOED Er wordt natuurlijk gedacht dat ze een vriend heeft, die dat ding voor haar gekocht heeft.

VERKLARING
‘Voor haar’ is belanghebbend voorwerp. In het algemeen Nederlands wordt het belanghebbend voorwerp vrijwel altijd met een voorzetsel ingeleid.
Meer uitleg: belanghebbend voorwerp (ANS).

FOUT Ter gelegenheid van mijn 30-ste verjaardag organiseer ik een 7-daagse trektocht rond de Middellandse Zee.
GOED Ter gelegenheid van mijn 30e verjaardag organiseer ik een 7-daagse trektocht rond de Middellandse Zee.

VERKLARING
Hierin zit zowel een spelfout als een stijlfout.

• De spelfout: bij rangtelwoorden die met een cijfer worden geschreven, sluit het achtervoegsel onmiddellijk aan bij het grondwoord.
• Maar er is ook een stijlfout: ‘ste’ is als afkorting toegelaten, maar ook ‘e’ mag worden gebruikt. Die ‘e’ heeft twee voordelen.
  • Het eerste voordeel is, dat ook ‘de’ als ‘e’ wordt afgekort. Met andere woorden: met ‘e’ kun je altijd dezelfde afkorting voor het achtervoegsel gebruiken, en dus is er minder kans op fouten. Je mag die ‘e’ zowel op de regel schrijven, als boven de regel. Op de regel is een stuk eenvoudiger, en is ook aan te raden: letters boven de regel (superschrift) zijn doorgaans kleiner, waardoor ze moeilijker leesbaar worden.
  • Het tweede voordeel is dat de afkorting ‘e’ ook in andere talen voorkomt. Dat is dus een handige tijdwinst bij het vertalen (en het verhindert heel wat gewriemel), en het is doorzichtiger voor anderstaligen.

FOUT Toen heeft een man vanuit een toren op de campus 15 mensen doodgeschoten en 31 gewond.
GOED Toen heeft een man vanuit een toren op de campus 15 mensen doodgeschoten en 31 verwond.

VERKLARING
Het werkwoord ‘wonden’ is erg archaïsch. In modern Nederlands zeggen we ‘verwonden’.

FOUT Maar daar wil u liever niets over zeggen?
GOED Maar daar wilt u liever niets over zeggen?

VERKLARING
Gebruik bij voorkeur de vormen van de tweede persoon bij ‘u’: ‘kunt’, ‘zult’, ‘bent’, ‘hebt’. De vormen van de derde persoon (‘kan’, ‘zal’, ‘is’, ‘heeft’) zijn verwarrend, omdat ze zowel formeel als slordig kunnen klinken.

FOUT Een kraanman groef het springtuig op, maar de obus raakte daarbij niet beschadigd.
GOED Een kraanman groef de granaat op, maar die raakte daarbij niet beschadigd.

VERKLARING
“Springtuig” en “obus” zijn geen algemeen Nederlands. Het gebruik van de twee woorden wijst ook op synoniemendwang.
Er is vaak behoefte aan een synoniem omdat te veel losse zinnen na elkaar komen, en de tekst uit het oog word verloren. Het is veel eenvoudiger om persoonlijke voornaamwoorden te gebruiken.
Synoniemendwang kan de aandacht van de inhoud afleiden. Als voortdurend synoniemen worden gebruikt, dan houdt de lezer zich op de duur meer bezig met het ontcijferen van de synoniemen, dan met het vlot lezen van de tekst. Daarom mogen synoniemen ook niet altijd te ver gezocht zijn.
Synoniemen betekenen vrijwel nooit precies hetzelfde. Daardoor voegen synoniemen vaak betekenis toe. De vraag is dan, of die extra betekenis gewenst is.

FOUT Van de moskee staat alleen de koepel nog recht.
GOED Van de moskee staat alleen de koepel nog overeind.

VERKLARING
“Recht” kan niet worden gebruikt in de betekenis van ‘overeind’.
Vergelijk:
FOUT: Toen de directeur binnenkwam, stonden de leerlingen recht.
GOED: Toen de directeur binnenkwam, stonden de leerlingen op.

FOUT Nog in Oostende is er brand geweest in het Europagebouw.
GOED In Oostende is er ook brand geweest in het Europagebouw.

VERKLARING
De betekenis van “nog” en van “ook” liggen dicht bij elkaar, maar “nog” kan niet gebruikt worden in de betekenis van “eveneens”, “ook” daarentegen wel.

Soms betekent CAT ‘computer aided transfiguration’ in plaats van ‘computer aided translation’.
Onze cat vertaalde, nochtans tamelijk intelligent, “walk-behind roller” als”wandelende achterwerkrol”.

FOUT De naam ‘verkenner’ is misleidend. Hij zou nog wel eens kunnenwijzigen.
GOED De naam ‘verkenner’ is misleidend. Hij zou nog wel eens kunnenveranderen.

VERKLARING
“Wijzigen” is een overgankelijk werkwoord: iemand wijzigt iets.
* Ik heb nog een paar details in de tekst gewijzigd.
* Door het slechte weer moesten we onze plannen wijzigen.

Niet gebruiken voor: “veranderen”, “gewijzigd worden”.
Het is soms ook mogelijk om concretere werkwoorden te gebruiken.
* Niet: *Woensdag wijzigt de prijs van het brood.
* Wel: Woensdag verandert de prijs van het brood.
* Beter: Woensdag stijgt de prijs van het brood.
* Beter: Woensdag wordt het brood duurder.