Donderdag, 14 maart 2019: PI-DAG!

circle

Dit is niet perfect.

Donderdag, 14 maart 2019: PI-DAG!

Het is die dag van het jaar dat we nadenken over het feit dat de straal van een cirkel niet in een deelbaar aantal delen over de omtrek kan worden gelegd.

Anders gezegd: er bestaat geen getal waarmee je de straal kunt vermenigvuldigen om de omtrek van de cirkel te krijgen.

Op 14 maart 2019 zette Emma Haruka Iwao een record: zij berekende meer dan 31,4 biljoen cijfers achter de komma van pi. Om precies te zijn: 31.415.926.535.897 cijfers.  Ze rekende eraan van september 2018 tot januari 2019.

New Scientist schrijft dat NASA slechts 15 decimalen gebruikt om met pi de baan van raketten te berekenen en voor metingen aan het universum zijn er maar 40 cijfers achter de komma nodig.
Hier is een lijst van rekenopdrachten waarbij NASA pi nodig heeft.

De cijfers van pi zijn echter wel van belang voor het coderen van boodschappen. Voor onze privacy dus. Of om bedrijfsgeheimen te bewaren. Of  staatsgeheimen.

Maar nog veel interessanter zijn de fysieke implicaties van die vaststelling, want het betekent dat er niets bestat dat perfect cirkelvormig is.

Dat betekent ook dat het meest extreme voorwerp van het heelal ook niet perfect rond is: de gebeurtenissenhorizon van een zwart gat is geen perfecte bol.

En omdat die gebeurtenissenhorizon wordt veroorzaakt door de singulariteit in de kern, zou je kunnen stellen dat “rondheid” geen kenmerk van die singulariteit kan zijn, omdat het nu eenmal een sigulariteit is.

Maar die singulariteit heeft wel effect op de omringende omgeving, o.a. door de zwaartekracht, en die zwaartekracht moet zich in principe bolvormig uitstrekken. En aangezien perfecte cirkels in het heelal niet bestaan, moet er dus iets aan de hand zijn om die gebrekkige rondheid die ontstaat uit de singularieit te verklaren.

Ofwel is de singulariteit niet perfect bolvormig, in welk geval ze onstabiel zou kunnen zijn.
Ofwel onttrekt ze zich aan de fysica-wetten van ons heelal, waardoor ze dus buiten ons heelal zou kunnen liggen.

Maar ik gok op de eerste mogelijkheid: de singulariteit is in de grond instabiel, en dat zou kunnen blijken uit de Hawking-straling, die o.a. wordt gebruikt om aan te tonen dat een zwart gat na biljoenen jaren gewoon … vervliegt.

Mars InSight Landing Live!

Vandaag werk ik door aan een vertaling Engels-Nederlands van de handleiding van een papiersnijmachine, maar ik hoop vanavond wel tijd te vinden om de landing mee te maken.

De landing zou plaatsvinden rond 3 p.m. EST (East Standard Time). Dat is West-Europese Tijd min 5 uur. 3 p.m. is 15 uur. In België en Nederland zou het dan 20 uur zijn. (zulke berekeningen zullen gemakkelijker worden als de winterijd/zomertijd is afgeschaft, want niet elk land voerde die op hetzelfde moment in).

Klik op de tekst “LIVE Nasa InSight Mars Landing” linksboven in de video om de video weer te geven.

Today on IATE

Today on the site Iate: InterActive Terminology for Europe, there is a banner at the bottom which reads:

The IATE partners are glad to announce the opening of the new version of IATE. The current version will be replaced with a fully revamped version the week of 12 November. We take the opportunity to thank you for your continuous use of IATE and look forward to better serving your needs with the new version.

Iate is a renowned European website for the translation of terminology in various fields to all official European languages.
Although it’s database is not complete, it is often used to provide official translations which are valid for the whole of the European Union.

 

Switch to https://iate.europa.eu/home for more information.

PC’s haten stof

dustBack-ups, externe harde schijven, e-mail bewaren in de cloud … iedereen heeft het erover als ze het over de veiligheid van hun gegevens hebben. Het zijn allemaal beveiligingen tegen crashes.

Maar al die extra opgeslagen bestanden vreten tijd om te maken, en automatische opslagsystemen creëren al gauw een labyrint van volledige back-ups en incrementele back-ups.

Dus blijft voorkomen nog altijd beter dan genezen, en crashes van pc’s kunnen gebeuren door oververhitting. Velen laten hun machines onaangeroerd jarenlang in een hoekje draaien. Soms staat de computerkast zelfs op de grond onder het bureau, weggeduwd en vergeten in de halve duisternis.

En daar zuigen ze langs de ventilatieopeningen allerlei spul op waarvan je niet wist dat het er is. Zoals dode huidcellen. Want het grootste deel van het stof in onze kantoren en huizen bestaat uit dode huidcellen. Af en toe zit er ook een verdroogde spin tussen, en er zijn ook heel wat verstofte papierresten, zelfs in het modernste kantoor.

Al dat stof zet zich af op de schoepen van de ventilator, in de ventilatieroosters en -leidingen, en doet de capaciteit van de koeling sterk afnemen. Het stof kruipt tussen de koelribben van de passieve koeling, en overdekt de elektronicacomponenten met een dun grijs laagje, waardoor hun inherente warmteafgifte aan de omgeving wordt verminderd, en dus ook de koeling door de lucht die er door de ventilatoren wordt langsgejaagd.

Daarom is de tijd gekomen, tijdens de lente, maar zeker aan het begin van de zomer, om de kast eens open te maken of te laten opmaken, en de pc eens van stof te ontdoen of te laten ontdoen.

Sommige kasten krijg je gemakkelijker open dan andere. De simpelste zijn vastgeschroefd. De moeilijkere gebruiken allerlei duw-schuif-en-trek-systemen waarbij het nogal eens op een millimeter aankomt. Het vraagt dan ook behendigheid en voorzichtigheid (raak die transformator-wikkelingen niet aan!), waardoor nogal wat mensen het karweitje uitstellen en afstellen.

Maar als dat te lang duurt, crasht je computer ooit, te heet geworden doordat de ventilatie gesaboteerd werd … door dode menselijke cellen.

 

Afbeelding: Snow and Moon Dust, door EvenDeahtLies