Taalmodel: WO II, de Tweede Wereldoorlog

FOUT Vanavond zendt Canvas een reportage uit over een overgrootvader van collega Annelies Beck tijdens Wereldoorlog Eén.
GOED Vanavond zendt Canvas een reportage uit over een overgrootvader van collega Annelies Beck tijdens de Eerste Wereldoorlog.
VERKLARING

Een getal in Romeinse cijfers bij een naam lezen we als een rangtelwoord: “WO II” is “de Tweede Wereldoorlog”. “Wereldoorlog Twee” is de Franse en Engelse vorm.

Taalmodel: klank en geluid

FOUT Het parket van Leuven heeft een klankfragment van een anononieme beller vrijgegeven.
GOED Het parket van Leuven heeft een geluidsfragment van een anononieme beller vrijgegeven.

VERKLARING
“Geluid” is in het algemeen ruimer dan “klank”.
“Klank” is “harmonieus geluid”: “de klank van een viool”, “heldere klanken”.
“Geluid” is o.m. gebruikelijk in “geluidsapparatuur”, “geluidsman”, “geluidsspoor”, “geluidstechnicus”, “beeld en geluid”.
Voorbeeld: Bij televisie gaat het om beeld en geluid.
Maar het is bijvoorbeeld “klankbeeld” en “klankkleur”.

Taalmodel: Oost-Europeaan – Europeeër

FOUT Angie richt een agentschap op waarmee ze Oost-Europeeërs aan werk helpt.
GOED Angie richt een agentschap op waarmee ze Oost-Europeanen aan werk helpt.

VERKLARING
Een Europeeër [let op het aantal e’s] is “iemand die zich beschouwt als bewoner van Europa, niet als behorend tot een bepaalde nationaliteit, voorstander van de Europese integratie” (Van Dale).

Taalmodel: grammatica

FOUT Met het speciale brilletje op worden de vliegjes in hun ruimtepak wel heel erg levensecht.
GOED Door het speciale brilletje worden de vliegjes in hun ruimtepak wel heel erg levensecht.

VERKLARING
Eigenlijk kunnen beide zinnen correct zijn, maar het is afhankelijk van wat u bedoelt.
In de eerste zin staat dat de vliegjes een speciale bril op hebben.
In de tweede staat dat de kijkers die bril op hebben.

Recensie: Superdinosaurussen, door Robert Mash & Stuart Martin

Superdinosaurussen, door Robert Mash & Stuart Martin

recensent: Peter Motte

onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn en Vertaalbureau Motte

Nog eens een bespreking van een boek dat sommigen in de boekhandel zullen voorbijlopen als “voor de kinderen”, maar dat het niet is:
Superdinosaurussen, Robert Mash & Stuart Martin
Robert Mash en Stuart Martin hebben hun creativiteit losgelaten op de grondige documentatie die ze hebben verzameld over dinosaurussen.
Die gedrochten spreken nog altijd tot de verbeelding. Niet alleen door hun enorme afmetingen en door hun bizarre bepantsering, maar ook door hun millinialange dominantie van onze planeet.Dat is misschien nog het merkwaardigst: de aarde die we nu kennen, bestond toen niet.
Wat ons vertrouwd is, moest nog komen. In die periode hoefde u in de zomer geen gras te maaien, want er was geen gras. Je moest niet de Grote Plas over om naar een ander continent te gaan, want er was maar één continent. Je moest je zelfs geen zorgen maken over de opwarming van de aarde, want het was al heet genoeg.
Nee, wij zouden in zo’n wereld niet kunnen aarden. Bedenk dat diverse typen graangewassen een hoofdbestanddeel zijn van het voedsel van de mens, en graan… is een grassoort!
Elk boek over dinosaurussen toont draken die echter zijn dan de draken in onze fantasie, het toont ons de spoken die verborgen liggen achter achter onze huidige wereld. Het toont ons dat de thuis waar wij nu leven, niet altijd van ons is geweest.
Mash en Martin hebben kan niet worden verweten termen te gebruiken zoals “super”, “extreem”, “gemeen”, “monsters”, “zwaargewichten”, “kolossaal”, “reusachtig”, “verschrikkelijk”, enzomeer… Die dingen waren nu eenmaal zo.
Hun boek is geen saaie studiekost. Niet alleen door de overdonderdende inhoud, maar ook door de creatieve afwerking: reconstructietekeningen, korte teksten, kaderteksten, foto’s van fossielen en nog levende dieren, vergelijkingen tussen dinosaurussen en moderne wezens, een vrgenlijstje om te testen wat je hebt onthouden, uitklapplaten… het is er allemaal.
Wel oppassen met het uittrekplaatje van de Brachiosaurus op blz. 3. Wie het boek aan zijn kinderen cadeau doet, kan ze best helpen als ze aan het lipje trekken om de tekening te voorschijn te brengen die achter de afbeelding van de brachiosaurus is verborgen. Het hapert wat, en het is mogelijk dat onhandige handen het stuktrekken. Het beste is om met de rechterhand het lipje vast te nemen, en tegelijk met de linkervingers tegen het louvre het dichtst bij het lipje te drukken, met ene vinger aan de bovenkant en met andere aan de onderkant van het louvre, zodat het gelijkmatig naar rechts schuift.
Eenmaal dat achter de rug, krijgt u een uitgewerkte tekening van de brachiosaurus te zien, zodat u het skelet kunt zien, en waarop wordt aangegeven waar bepaalde spieren en organen liggen.Het is dus een erg informatief en rijk veelkleurig geïllustreerd boek met het karakter van een popup-boek. Er is bijvoorbeeld een afbeelding van een dino-ei, dat u kunt openklappen, zodat u het dino-embryo kunt zien.
Er is ook een popup van een velicraptor. Vooraan in het boek zit een poster met verschillende dino’s erop. Maar meer naar achteren is nog een poster verborgen, die misschien de beste vondst van het hele boek is. Wat er op staat, moet u zelf ontdekken.
Kritiek? Nou: er staat één fout in het boek: op blz. 14, nl. de pagina met de titel “Vreemde vogels”, staat in de kadertekst “Heerser van het luchtruim” een fout: “De eerste pterosaurus die werd ondekt was Pterodactylus: het is ook de vroegst bekende soort uit het Krijt, 225 miljoen jaar geleden.” Dat klopt niet: het is een soort uit het Trias. Het Krijt is later.Maar verder: van de doden niets dan goeds (grijns).

Superdinosaurussen, Robert Mash & Stuart Martin, 2007, Kosmos, geïlustreerd in kleur, met kleurenfoto’s, 2 posters, popup, bewegende elementen, vouwbladen, gebonden, oblong, 27 x 30,5 x 2,5 cm, 28 p’s, ISBN 978-90-215-2137-4
prijs: 19,95 euro

Taalmodel: koppelteken

FOUT In Oost-Europa is het op zijn minst de derde bankverzekeraar op de markt.
GOED In Oost-Europa is het op zijn minst de derde bank-verzekeraar op de markt.

VERKLARING
In dit geval is koppelteken of koppelteken afhankelijk van wat u bedoelt.
Een “bank-verzekeraar” is tegelijk bank en verzekeraar.
Een “bankverzekeraar” is een verzekeraar van banken. Dat is niet onmogelijk. Banken sluiten soms verzekeringen af om hun risico’s te beperken.

Taalmodel: teveel of “te veel”?

FOUT Er lopen teveel everzwijnen rond in Limburg.
GOED Er lopen te veel everzwijnen rond in Limburg.

VERKLARING
Zowel “te veel” als “teveel” zijn goede spellingen, maar het zijn niet dezelfde woorden.
We spellen “teveel” als het om het zelfstandig naamwoord gaat.
U kunt merken dat het een zelfstandig naamwoord is door te proberen er een lidwoord voor te zetten, bijvoorbeeld: “Het teveel aan groenten wordt vernietigd.”