Engels-Nederlandse vertaalgids
Ironisch taalgebruik komt in alle talen voor.
Hieronder een lijst van ironische Engelse zinnetjes, aangeboden als stof om over na te denken… en een beetje om te lachen.

Wat de Engelsen zeggen	Wat ze bedoelen	Wat Nederlandssprekenden denken dat ze bedoelen
I hear what you say.	l disagree and do not want to discuss it any further.	He accepts my point of view.
With the greatest respect…	I think you are wrong (or a fool).	He is listening to me.
That’s not bad.	That’s good or very good.	That’s poor or mediocre.
Quite good.	A bit disappointing.	Quite good.
Perhaps you would like to think about… I would suggest…	This is an order. Do it or be prepared to justify yourself.	Think about the idea, but do what you like.
When appropriate locally…	Do what you like.	Do it if you can.
Oh, by the way… Incidentally…	The primary purpose of our discussion is…	This is not very important.
I was a bit disappointed that… It is a pity you	I am most upset and cross.	It doesn’t really matter.
Very interesting.	I don’t agree / don’t believe you.	They are impressed.
Could we consider some other options.	I don’t like your idea.	They have not yet decided.
I’ll bear it in mind.	I will do nothing about it.	They will probably do it.
Please think about that some more.	It’s a bad idea: don’t do it.	It’s a good idea: keep developing it.
I’m sure it’s my fault.	It is your fault!	It was their fault.
That is an original point of view.	You must be crazy.	They like my idea.
You must come for dinner sometime.	Not an invitation, just being polite.	I will get an invitation soon.
You’ll get there eventually.	You don’t stand a chance in hell.	Keep on trying for they agree I’m heading in the right direction.
I almost agree.	I don’t agree at all.	He’s not far from agreement.

FOUT Het ging al jaren bergafwaarts, maar pas onder de directie van de crisismanager werd een aanwervingsstop afgekondigd.
GOED Het ging al jaren bergafwaarts, maar pas onder de directie van de crisismanager werd een personeelsstop afgekondigd.

VERKLARING
“Personeelsstop” of “vacaturestop”.
“Aanwervingsstop” is geen algemeen Nederlands.

FOUT? De Cutty Sark is de enig bewaard gebleven clipper.
GOED? De Cutty Sark is de enige bewaard gebleven clipper.

VERKLARING
Van bovenstaande twee zinnen is de eerste niet per se fout.
In verband met de onlangs verbrande Cutty Sark is dat wel waar. Hij was de enige clipper die bewaard was gebleven, en niet een clipper die op een enige manier bewaard gebleven is.
De onverbogen vorm van ‘enig’ is een bijwoord bij ‘bewaard’, en dat betekent dat hij op een unieke manier bewaard is.
De verbogen vorm is een adjectief bij clipper. Omdat ‘clipper’ een de-woord is, moet het adjectief worden verbogen.
‘Enige’ en ‘clipper’ staan in hetzelfde zinsdeel, nl. ‘de enige bewaard gebleven clipper’.
‘Clipper’ is de kern van het zinsdeel.

FOUT Met die uitgesproken mening kon je twintig jaar geleden nog scoren, maar nu is ze toch wel heel erg voorbijgestreefd.
GOED Met die uitgesproken mening kon je twintig jaar geleden nog scoren, maar nu is ze toch wel heel erg achterhaald.

VERKLARING
Iets wat niet meer van deze tijd is, is in de standaardtaal achterhaald. Iemand die niet meer vooraan loopt of rijdt, omdat iemand anders hem heeft ingehaald, is voorbijgestreefd.
bron: Taalwijzer, Paul Cockx, Davidsfonds, 2004

Chinese archeologen die oude rotsinscripties bestuderen, beweren dat ze bewijzen hebben dat het moderne Chinese schrift duizenden jaren ouder is dan tot nu toe gedacht.
De staatsmedia zegt dat de onderzoekers meer dan 2000 pictogrammen identificeerden die minstens 8000 jaar oud zijn. Ze werden gevonden op rotsen in het noordwesten van China.
Veel van die symbolen zouden een sterke gelijkenis vertonen met latere vormen van de oude Chinese karakters.
Geleerden dachten tot nu toe dat Chinese symbolen pas ongeveer 4500 jaar worden gebruikt.
De Damaidi-inscripties werden ontdekt in de jaren 80 van de 20e eeuw. Ze bedekken 15 km² en tellen meer dan 8000 aparte tekens, waaronder de zon, maan, sterren, goden en jacht- en veescènes.
“We hebben enkele symbolen gevonden die zowel de vorm van tekeningen als van karakters hebben,” vertelde Li Xiangshi aan het Xinhua persagenschap. Li Xiangshi is een expert in rotsinscripties van de Noordelijke Universiteit van Nationaliteiten in de autonome regio Ningxia Hui.
“De pictogrammen lijken op de oude hiërogliefen van Chinese karakters en vele ervan kunnen worden geïdentificeerd als oude karakters.”
Tot de ontdekking waren de vroegste karakters inscripties van 4500 jaar oud op aardewerk uit de provincie Henan in Centraal China.
Onderstaande afbeelding zou een foto met transcriptie kunnen zijn van enkele Damaidi-inscripties, maar we wachten nog op bevestiging.

ALLEMAAL FOUT
• Het ongeval gebeurde even voorbij de verkeerswisselaar van Lummen.
• Voor minister van Buitenlandse Zaken De Gucht onderlijnt het bezoek van de koning de rol die België in de Veiligheidsraad speelt.
• Ook twee andere partijen krijgen een nationaal nummer, omdat ze in alle kiesomschrijvingen lijsten hebben ingediend.

ALLEMAAL GOED
• Het ongeval gebeurde even voorbij het klaverblad van Lummen.
• Voor minister van Buitenlandse Zaken De Gucht onderstreept het bezoek van de koning de rol die België in de Veiligheidsraad speelt.
• Ook twee andere partijen krijgen een nationaal nummer, omdat ze in alle kieskringen lijsten hebben ingediend.

VERKLARING
Alle bovenstaande fouten zijn gallicismen: letterlijk vertaald uit het Frans.
• “Verkeerswisselaar” is afgeleid van “échangeur”.
• “Onderlijnen” is afgeleid van “souligner”.
• “Kiesomschrijving” is afgeleid van “circonscription électorale”.

FOUT Is het waar dat plantaardige oliën minder caloriën bevatten dan en dus beter zijn om te diëten?
GOED Is het waar dat plantaardige oliën minder calorieën bevatten dan en dus beter zijn om te diëten?

VERKLARING Woorden die op -ie eindigen, krijgen er in het meervoud -ën bij als de klemtoon achteraan, dus op -ie ligt. Bij calorie ligt de klemtoon op -ie, dus het meervoud wordt gevormd door -ën bij het woord te voegen. Ligt de klemtoon niet achteraan, dan wordt het meervoud gevormd door een trema op de -e te plaatsen en er een -n aan toe te voegen. In olie ligt de klemtoon vooraan, dus schrijf je oliën.Zie Algemeen Nederlandse Spraakkunst

FOUT Heel concreet: u kunt dus niet ontslaan worden?
GOED Heel concreet: u kunt dus niet ontslagen worden?

VERKLARING
Slaan, sloeg, geslagen. Ook in afleidingen en samenstellingen.

FOUT Toen heeft een man vanuit een toren op de campus 15 mensen doodgeschoten en 31 gewond.
GOED Toen heeft een man vanuit een toren op de campus 15 mensen doodgeschoten en 31 verwond.

VERKLARING
Dit is een stilistische kwestie.
Het werkwoord “wonden” klinkt erg archaïsch. In modern Nederlands zeggen we “verwonden”.
Maar als je verhaal zich afspeelt in de 19e eeuw, kun je natuurlijk best “wonden” gebruiken.
Dit is dus een van die taaltips die verstandig moeten worden toegepast.

EERSTE VARIANT Vandaag maken we kennis met de mensen die hem nauw aan het hart liggen.
TWEEDE VARIANT Vandaag maken we kennis met de mensen die hem na aan het hart liggen.

VERKLARING
‘Na’ betekent ‘dicht bij’.
Maar daarmee is ons probleem niet opgelost.
Geen enkele Van Dale lijkt de uitdrukking ‘nauw aan het hart’ te kennen, wel ‘na aan het hart’.
De Taaladvies.net klasseert ‘nauw aan het hart’ echter als standaardtaal.
De uitdrukking is wel opgenomen in enkele taalboeken, maar die zijn allemaal Vlaams. En twee daarvan geven expliciet of impliciet de voorkeur aan ‘na aan het hart’:
Stijlboek VRT (2003) doet dat expliciet, en het Vlaams-Nederlandswoordenboek (2003) doet dat impliciet door het als Vlaams te klasseren.
We moeten we daar dan mee aanvangen?

Een zoektocht met een populaire zoekmachine levert het volgende op:

• nauw aan het hart
  • Belgische Nederlandstalige sites: 49.300 pagina’s
  • Nederlandse Nederlandstalige sites: 750 pagina’s
• na aan het hart
  • Belgische Nederlandstalige sites: 30.500 pagina’s
  • Nederlandse Nederlandstalige sites: 47.800 pagina’s

(meting uitgevoerd op 24 april 2007)

Met andere woorden: in Nederland is de uitdrukking ‘nauw aan het hart’ heel weinig gebruikt, en is er een heel sterke voorkeur voor ‘na aan het hart’.
In België is er een voorkeur voor ‘nauw aan het hart’, maar is ‘na aan het hart’ heel goed bekend en wordt het veel gebruikt. Wat doe je met zulke resultaten?
Vertalers zou ik aanraden te kiezen voor ‘na aan het hart’. Schrijvers daarentegen kunnen best gebruik maken van hun vrijheid om te doen wat ze willen.
Ik ben er geen voorstander van om voortdurend woorden en uitdrukkingen te vermijden omdat ze in Nederland minder bekend zijn dan in België, omdat zoiets onvermijdelijk tot taalverarming leidt.
Wat is er tenslotte mis mee dat het Nederlands twee uitdrukkingen zou kennen voor ‘na/nauw aan het hart liggen’?
Maar als vertaler moet je wel zeker zijn dat je tekst door zo veel mogelijk mensen wordt begrepen, en vandaar dat ik vertalers aanraad het te vermijden.
De vraag is waarom er zo’n groot verschil is tussen Nederlandse en Belgische sites.
Daarom onderzochten we ook het voorkomen van de woordjes ‘na’ en ‘nauw’.

• nauw
  • Belgische Nederlandstalige sites: 762.000 pagina’s
  • Nederlandse Nederlandstalige sites: 1.270.000 pagina’s
• na
  • Belgische Nederlandstalige sites: 1.900.000 pagina’s
  • Nederlandse Nederlandstalige sites: 6.260.000 pagina’s

(meting uitgevoerd op 24 april 2007)

Met andere woorden: het woordje ‘na’ wordt zowel in België als in Nederland meer gebruikt dan het woordje ‘nauw’.
De vraag is natuurlijk: waarom?
Beide woordjes hebben veel betekenissen. In de uitdrukking ‘nauw aan het hart’ is ‘nauw’ een voorzetsel, maar in ‘een nauwe straat’ is het een bijvoeglijk naamwoord. Het kan zelfs een zelfstandig naamwoord zijn: ‘Hij zit in het nauw.’
Aangezien ‘na’ in veel gevallen een voorzetsel is (een zoekmachine geeft ‘na’ ook als afkorting), kent het veel betekenisvarianten.
Zonder grondiger onderzoek kan dus nauwelijks iets worden besloten op basis van het voorkomen van ‘na’ en ‘nauw’.