Taalmodel: uitbrander, fikse nederlaag

FOUT De leraar gaf hem een bolwassing.

GOED De leraar gaf hem een uitbrander.

VERKLARING

Er zijn veel mogelijke correcties van de foute zin, en “uitbrander” is slechts een van de mogelijkheden. Een andere is “berisping”.

Er is ook nog een andere betekenis van het foute woord, zoals in:

“De ploeg kreeg een bolwassing van de tegenstander”.

In dat geval is een mogelijke verbetering “nederlaag” of “fikse nederlaag”.

De nuance die u wilt uitdrukken, de exacte maat van de berisping of de nederlaag, bepaalt waardoor het foute woord kan worden vervangen.

Taalmodel: zenuwslopend, stressvol

FOUT Er werden twee waarschuwingsdrempels gedefinieerd om de bestuurder in staat te stellen om op die mogelijk stresserende situatie te anticiperen.

GOED Er werden twee waarschuwingsdrempels gedefinieerd om de bestuurder in staat te stellen om op die mogelijk zenuwslopende situatie te anticiperen.

VERKLARING
Het juiste werkwoord is “stressen”, wat betekent “onder stress werken” of “aan stress lijden”, zoals in “zich nerveus, overspannen gedragen”.
Een mogelijke correctie van de foute zin hierboven is “stressvolle situatie”, maar “zenuwslopende situatie” is wat eleganter.

Taalmodel: de aandacht vestigen op, de aandacht trekken

FOUT Tijdens een lezing wil hij altijd de aandacht trekken op zichzelf door de spreker voor schut te zetten.

GOED Tijdens een lezing wil hij altijd de aandacht vestigen op zichzelf door de spreker voor schut te zetten.

VERKLARING
Eens te meer zijn er meerdere oplossingen mogelijk.
De goede uitdrukking met voorzetsel is “de aandacht vestigen op”, maar het kan ook zonder voorzetsel, en dan wordt het:
– Tijdens een lezing wil hij altijd de aandacht trekken door de spreker voor schut te zetten.

Taalmodel: zich aanmelden, zich opgeven

FOUT Hij besloot zich aan te bieden voor het toelatingsexamen van de universiteit.

GOED Hij besloot zich aan te melden voor het toelatingsexamen van de universiteit.

OOK GOED Hij besloot zich op te geven voor het toelatingsexamen van de universiteit.

VERKLARING
Er zijn twee goede uitdrukkingen: “zich aanmelden” en “zich opgeven”

Zoals de dikke Van Dale het zegt: “zich aanmelden” en “zich opgeven” betekenen “zich opgeven als verzoekende tot iets toegelaten te worden, als mededinger of als gegadigde”.

Friesland op Mastodon

Het Twitter-alternatief Mastodon heeft enkele nadelen en enkele voordelen.

Een van de nadelen is dat het op Mastodon wat moeilijker is om mensen met dezelfde belangstelling te vinden dan op Twitter, omdat Twitter tweets in je feed zet op basis van je eigen activiteit. Je moet dus wat meer zoeken, maar dat kan met het zoekveld waarin je tags en adressen van Mastodon-leden kunt invullen. Daardoor heb je op Mastodon ook wel minder last van ongewenste berichten in je feed.

Een van de voordelen is dat Mastodon 500 karakters per bericht toelaat, in plaats van slechts 280. Dat lijkt geen groot verschil uit te maken: 500 tekens is nog altijd geen 500 woorden. Maar toch valt op dat berichten invoeren op Mastodon een stuk comfortabeler is dan op Twitter, en het verschijnsel van de “feuilleton-berichten” komt op Mastodon nauwelijks voor.

Een ander voordeel is dat Mastodon een gedentraliseerd systeem is. Dat was ook de oorspronkelijke bedoeling van internet: een gedecentraliseerd computernetwerk, zodat ondanks het uitvallen van één server de andere servers elkaar nog altijd kunnen bereiken. Twitter is echter sterk gecentraliseerd, Mastodon niet. Mastodon is zelfs zo sterk gedecentraliseerd dat iedereen die dat wenst op eigen initiatief een Mastodon-server kan opzetten. De software is immers vrij beschikbaar.

Dat hebben in Friesland enkele mensen gebruikt om een server voor Friesland te installeren. Het internetadres is https://mastodon.frl

Volgens hun eigen informatie is @mastodon.frl “voor iedereen die een warme band heeft met Friesland. De hoofdtaal is Nederlands, ook het gebruik van de Friese taal en andere regionale dialecten wordt gewaardeerd. Dus: van Friezen, voor Friezen, in de breedste zin van het woord!”