FOUT Co-ouders kunnen vanaf januari ieder afzonderlijk de kosten voor kinderopvang van hun belastingen aftrekken.
GOED Co-ouders kunnen vanaf januari ieder afzonderlijk de kosten voor kinderopvang van hun belastbaar inkomen aftrekken.

VERKLARING
In de omgang zeggen we wel dat we iets van de ‘belasting(en)’ aftrekken, maar eigenlijk trekken we het af van het ‘belastbaar inkomen’.
De spreektaaluitdrukking is niet alleen fout, ze geeft ook een totaal verkeerd idee van wat toegelaten is, en van de voordelen die men geniet.
Werknemers denken daardoor bijvoorbeeld dat zelfstandigen van meer voordelen genieten dan het geval is. “Hij mag zijn auto van de belastingen aftrekken” is daardoor een volledig verkeerde voorstelling van de werkelijkheid.

FOUT Vergeet je treinabonnement niet op tijd te verlengen, anders word je een supplement aangerekend.

GOED Vergeet je treinabonnement niet op tijd te verlengen, anders wordt je een supplement aangerekend.

VERKLARING
Dit is pas een echte instinker: het onderwerp van het werkwoord worden is ‘het supplement’ en niet ‘je’. Laat je niet in de war brengen door de schikking van de zin!

Zie “Handboek Spelling”. De Schrijver en A. Neijt, Wolters Plantyn, 2005

FOUT Veel bedevaarders weten niet dat Bernadette nooit heeft gezegd dat ze de Heilige Maagd Maria heeft gezien.

GOED Veel bedevaartgangers weten niet dat Bernadette nooit heeft gezegd dat ze de Heilige Maagd Maria heeft gezien.

VERKLARING
Iemand die op bedevaart gaat, is in het algemeen Nederlands eenbedevaartganger.

FOUT Het enige gebouw dat voorlopig op het bouwterrein overeind staat, is de barak waar de metselaars hun boterhammetjes eten.

GOED Het enige gebouw dat voorlopig op het bouwterrein overeind staat, is de keet waar de metselaars hun boterhammetjes eten.

VERKLARING
Zo’n tijdelijk gebouwtje op een bouwterrein heet een keet. Merk op dat het op een bouwterrein staat (niet een werf) en dat de vaklui metselaars zijn en geen metsers.

FOUT Afbieden is iets wat in veel oosterse landen deel uitmaakt van de lokale gewoonten.

GOED Afdingen is iets wat in veel oosterse landen deel uitmaakt van de lokale gewoonten.

VERKLARING
Afbieden is geen algemeen Nederlands, afdingen en afpingelen zijn dat wel. Afpingelen heeft de connotatie van ‘kleingeestig’ afdingen.

FOUT De onderzoeksrechter moet nu beslissen of alle pistes zijn onderzocht.

GOED De onderzoeksrechter moet nu beslissen of alle aanwijzingen / sporen zijn onderzocht.

VERKLARING
In deze betekenis is ‘piste’ een barbarisme uit het Frans.

FOUT Het is aangewezen om de ruiten niet te zemen in de volle zon.

GOED Het is raadzaam om de ruiten niet te zemen in de volle zon.

VERKLARING
‘Raadzaam’ of ‘aanbevelenswaardig’ zijn allebei correct hier.

FOUT De onderzoeksrechter moet nu beslissen of alle pistes zijn onderzocht.

GOED De onderzoeksrechter moet nu beslissen of alle aanwijzingen / sporen zijn onderzocht.

VERKLARING
In deze betekenis is ‘piste’ een leenvertaling uit het Frans.

FOUT In de Syrische hoofdstad Damascus hebben terroristen gepoogd om de Amerikaanse ambassade aan te vallen.

GOED In de Syrische hoofdstad Damascus hebben terroristen geprobeerd (om) de Amerikaanse ambassade aan te vallen.

VERKLARING
Dit is een merkwaardig voorbeeld: in die ene zin zit er een stijlbreuk, doordat formeel en informeel taalgebruik door elkaar worden gedraaid. ‘Pogen’ is immer zeer formeel, terwijl een bijzin beginnen met ‘om’ informeel is.

Schrijftips voor zakelijke teksten

Het ligt voor de hand dat we met ‘zakelijke teksten’ niet bedoelen ‘literaire teksten’. De lijst is afgeleid van het boekje ‘Helder Haags. Schrijftips voor ambtenaren’, uitgegeven door de gemeente Den Haag (NL), april 2006, ISBN 90-808740-4-3.

Het zijn ook ‘schrijftips’, en geen ‘vertaaltips’. Onderstaande tips zijn dus niet bedoeld om de kwaliteit van een vertaling te controleren. Een vertaler vertaalt wat er staat, hij herschrijft niet.

1. kom direct ter zake
2. gebruik veelzeggende tussentitels, goede tussentitels lezen als een samenvatting van de tekst
3. actieve zinnen
4. stel de centraal door korte, vlotte, aansprekende zinnen, en blijf ter zake; gebruik bijlagen voor details en uitweidingen
5. werkwoordstijl, geen naamwoordstijl
6. zet het onderwerp vooraan
7. geen lange zinnen
8. geen jargon, desnoods verklaren
9. geen archaïsmen
10. geen moeilijke woorden, hou het simpel
11. geen spelfouten of grammaticafouten, laat door iemand nalezen
12. geen lelijke woorden (vreemde woorden, woorden die nog niet zijn ingeburgerd)
13. let op het woordgeslacht
14. getallen: in letters: 1-20, 10-tallen, 100-tallen, 1000-tallen, leeftijden, maten, gewichten, data, geldbedragen, procenten
15. geen eufemismen
16. geen wollig taalgebruik
17. geen tangconstructies
18. geen afkortingen
19. hoofdletters: heilige namen, persoonsnamen, namen van instellingen

(meer hierover zal op http://www.vertaalbureaumotte.be verschijnen)