Taalmodel: hij wil

FOUT Hij wilt de nieuwe cd van David Bowie kopen.
GOED Hij wil de nieuwe cd van David Bowie kopen.

VERKLARING
“Willen” is een onregelmatig werkwoord.
De normale vervoeging is: ik wil – jij wilt – hij wil.
Dat is tamelijk verwarrend, omdat soms “jij wil” voorkomt, maar dat is eigenlijk niet goed.
“Hij wil” daarentegen is wel goed.

Taalmodel: “dit keer” of “deze keer”

GOED Dit keer is het mijn beurt om jou te gebruiken.
GOED Deze keer is het mijn beurt om jou te gebruiken.

VERKLARING
Inderdaad: twee keer ‘goed’.
“Keer” kan in de betekenis van “het gebeuren van iets als zich herhalend voorgesteld” (synoniem voor “maal”) zowel mannelijk als onzijdig gebruikt worden.
De Van Dale van 2005 geeft zowel “dit keer” als “deze keer”.
Het verschil tussen ‘Dit keer kwam hij op tijd’ en ‘Deze keer kwam hij op tijd’ is meer een stijl- dan een betekenisverschil.
Als u liever “deze keer” zegt dan “dit keer” is daar niets op aan te merken.

Taalmodel: kleuren en koppeltekens

FOUT De zwartwitfilm bracht bij de oudgediende allerlei herinneringen naar boven.
GOED De zwart-witfilm bracht bij de oudgediende allerlei herinneringen naar boven.

VERKLARING
De zwart-witfoto’s zijn foto’s die twee kleuren hebben, nl. wit en zwart.
Een kleurennaam zoals “roodbruin” daarentegen, gaat over een kleur bruin die naar rood neigt, in tegenstelling tot de kleur “bruinrood”, wat rood is dat naar bruin neigt.
In zwart-witfoto’s zijn “wit” en “zwart” zelfs twee gelijkwaardige delen: ze mogen omgekeerd worden vermeld zonder dat de betekenis verandert: wit-zwartfoto’s zien er net zo uit als zwart-witfoto’s.
Het is dus een samenkoppeling van gelijkwaardige delen, en daar zetten we een koppelteken tussen.

Bron: “Handboek Spelling,” J. De Schrijver en A. Neijt, Wolters Plantyn, 2005

Taalmodel: vrouwelijke afleidingen op -ster

FOUT Heidi belt met Ingrid Baeck, de woordvoerdster van Defensie, en meldt haar het goede nieuws.
GOED Heidi belt met Ingrid Baeck, de woordvoerster van Defensie, en meldt haar het goede nieuws.

VERKLARING
Vrouwelijke aanduidingen op -ster worden gevormd door de uitgang toe te voegen aan de stam van het werkwoord (hier “voer”): woord+voer+ster.

Taalmodel: stookolie

FOUT De brandweer in de Kempen heeft vanochtend heel wat werk gehad om een lang mazoutspoor op te ruimen.
GOED De brandweer in de Kempen heeft vanochtend heel wat werk gehad om een lang stookoliespoor op te ruimen.

VERKLARING
“Mazout” is geen algemeen Nederlands.

Taalmodel: diefstal uit vrachtwagens

FOUT De Nederlandse en de Belgische politie hebben een bende opgerold die gespecialiseerd was in ladingdiefstallen van vrachtwagens.
GOED De Nederlandse en de Belgische politie hebben een bende opgerold die gespecialiseerd was in diefstal van vrachtwagenladingen.

VERKLARING
Of nog korter: diefstal uit vrachtwagens.

Taalmodel: de bond

FOUT De directie van Eandis roept de socialistische bond op om haar staking stop te zetten.
GOED De directie van Eandis roept de socialistische bond op om zijn staking stop te zetten.

VERKLARING
De bond staakt, niet de directie. Het woord “bond” is uitsluitend mannelijk.