Taalmodel: geen genitief-s na sis-klank

FOUT In Caïro viel op dat Bush’ naïeve kijk niet aansloeg bij Bush’s ambtgenoot.
GOED In Caïro viel op dat Bush’ naïeve kijk niet aansloeg bij Bush’ ambtgenoot.

VERKLARING
Als een woord eindigt op een sisklank [s, z, sj, ts, tsj, zj of dzj], komt er in de genitief alleen een apostrof bij en geen extra s.
Hèhè, een spellingsregel die niet is veranderd in 2005.

Capricornus 12

Capricornus 12Dit is een ramp voor een vertaler: een stripverhaal zonder woorden: het twaalfde album uit de reeks “Capricornus” van Andreas.

Andreas heeft wel al vaker platen getekend die volledig steunen op de tekening, en die elk woord verbannen naar het rijk van de literaire leuteraars, maar deze keer is hij wel erg ver gegaan: 54 platen zonder één enkel woord. 54, geen 44! En dat zelfs zonder titel!

Alhoewel… voor de volledigheid moeten we toegeven dat er toch wel letters in staan. Maar Andreas heeft wel vermeden er genoeg letters op te zetten om een volledig woord te krijgen. Wie de puzzelende Andreas kent, weet dat het woord cruciaal kan worden voor de volgende afleveringen.

En werkt dat, zo’n woordenloos album?

Er waren moment dat ik dacht: het wordt niks.

Maar toch: zonder woorden vertelt Andreas een volledig verhaal, met begin, midden en slot. En zoals het einde van elk verhaal moet doen, wekt ook dit emoties op.

Toen ik dacht: “Dit wordt niks,”, zat ik ergens middenin, in dat deel waarin een verhaal gewoonlijk alleen maar ontwikkelt, en waarin elk verhaal al gauw niets anders doet dan opeenvolgende gebeurtenissen vertellen.

Een zwak punt? Nee. Maar in een leuter-de-leuter-verhaal wordt de lezer afgeleid door het… leuter-de-leuter. De geest wordt beziggehouden doordat hij die lettertjes moet ontleden, en vergeet dat er weinig te zeggen valt.

Of weinig te zeggen lijkt. Want je kunt in een verhaal niet zomaar een brok overslaan en het toch blijven volgen. Doordat deze “Capricornus 12” alleen maar een kijk-album is, valt het wat sterker op. Dat is alles.

Maar nee: “alleen maar een kijk-album” is verkeerd uitgedrukt. Het is een “kijk-en-denk-album”.

Zoals we weten stopt Andreas in zijn albums puzzels. Elke tekeningen kan aanwijzingen bevatten over de intrige. Die aanwijzingen worden niet altijd gezegd. Dat is een sterk verschil met bijvoorbeeld de reeks “Death Note”, de mangareeks van Ohba & Obata: zij leggen erg veel uit.

Bij Andreas daarentegen mag de lezer het genoegen beleven zelf de puzzelstukjes samen te spronkelen en in elkaar te passen. Onder andere daarom blijven ze bij herlezen boeiend, en hoe langer Andreas’ reeksen worden, hoe meer ze bij herlezen bieden.

Het is overigens opvallend dat er zo’n sterk verschil is met “Death Note”, omdat Andreas opmerkte dat hij wordt geïnspireerd door manga’s. Eén van zijn pesonages heet zelfs Manga. En wie af en toe manga’s leest, zal overeenkomsten vinden tussen de Japanse tekenverhalen en het werk van Andreas.

Maar Andreas blijft altijd Andreas. Hij zei ook al eens geïnspireerd te worden door Amerikaanse strips, maar wie zijn oeuvre vergelijkt met de reeks van over de grote plas, merkt meer verschillen dan overeenkomsten.

Overigens sluit dit boek duidelijk aan bij de voorafgaande 12 delen. De woordenloze aanwijzingne, de grafische puzzelstukjes, verwijzen naar eerdere gebeurtenissen. Het is de ineenschakeling van de motieven en leidmotieven die zorgt voor de dramatische hoogtepunten. Net als je denkt: “Dit wordt niks,” duikt er een element op waardoor dit ene verhaal stevig in de hele reeks wordt ingeplant, en waardoor Capricornus plots weer in een net verstrikt wordt. De lezer wordt altijd meer herinnerd aan de onopgeloste raadsels van de vorige albums, en Capricornus kan zelfs in de sneeuw niet vluchten voor de hete maanden die vooraf gingen aan zijn reis sinds de dood van Goth.

Meer over Andreas op http://andreas-martens.skynetblogs.be/.

Internationaal Jaar van de Talen 2008

2008 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van de Talen.
Daarmee wil de VN vooral de aandacht vestigen op de duizenden talen opde wereld die in de komende eeuw dreigen uit te sterven.
Een van de activiteiten daarrond is een Talenfestival dat in Leuven door Esperanto3000 vzw wordt georganiseerd.
Officiële proclamatie Jaar van de Talen door de VN
Alle nieuws over het Internationaal Jaar van de Talen is hier welkom. We zullen het hier graag vermelden, en onze lezers op de hoogte proberen te houden van nieuwe organisaties.

Taalmodel: beschuldigen

FOUT De goochelaar heeft zijn tournee afgelast, omdat hij beticht wordt van vervalsing.
GOED De goochelaar heeft zijn tournee afgelast, omdat hij beschuldigd wordt van vervalsing.

VERKLARING
“Betichten” is geen juridische term en heeft de bijklank dat de beschuldiging niet gegrond is.

Taalmodel: kinderziekenhuis

FOUT Nicole is al zes jaar ambassadrice van het kinderhospitaal waar deze kinderen vandaan komen.
GOED Nicole is al zes jaar ambassadrice van het kinderziekenhuis waar deze kinderen vandaan komen.

VERKLARING
“Ziekenhuis” is de algemene term voor een instelling waar zieken verzorgd worden.
Een kliniek is meestal een gespecialiseerd ziekenhuis: abortuskliniek, hartkliniek, kinderkliniek, kraamkliniek, ontwenningskliniek, pijnkliniek, revalidatiekliniek, vrouwenkliniek.
Een “hospitaal” is een militair ziekenhuis, en het woord kan niet worden gebruikt voor een algemeen ziekenhuis.

Taalmodel: commentaarstuk, hoofdartikel, redactioneel stuk, redactioneel commentaar

FOUT In haar editoriaal legt de hoofdredactrice, Béatrice Delvaux, de nadruk op het progressieve karakter van de krant.
GOED In haar commentaarstuk legt de hoofdredactrice, Béatrice Delvaux, de nadruk op het progressieve karakter van de krant.

VERKLARING
“Editoriaal” is een gallicisme. Het is heel direct afgeleid van het Franse “éditorial”.
In het Nederlands is “commentaarstuk” een van de mogelijkheden, maar er zijn ook nog: “hoofdartikel”, “commentaar”, “redactioneel stuk”, “redactioneel commentaar” en wat je verder kunt bedenken dat in de context geschikt is.

Taalmodel: stehgeiger

FOUT Als je Stehgeiger bent, de orkestratie verzorgt en ook nog het orkest dirigeert, verdien je het eigenlijk wel om op een Stradivarius te spelen.
GOED Als je stehgeiger bent, de orkestratie verzorgt en ook nog het orkest dirigeert, verdien je het eigenlijk wel om op een Stradivarius te spelen.

VERKLARING
Geen echt taalprobleem, deze keer. “Stehgeiger” is een functie in het orkest. Het is een staande violist, die speelt en tegelijk ook het orkest dirigeert. Die functie heet zowel in het Duits als in het Nederlands “stehgeiger”, maar terwijl het in het Duits met een hoofdletter wordt geschreven, is dat in het Nederlands niet het geval. Het Duits schrijft immers alle zelfstandige naamwoorden met een hoofdletter.

Taalmodel: welk(e), hetwelk(e)

FOUT: De eerste minister laat wel weten “dat er een consensus begint te ontstaan tussen een aantal partijen over het systeem van een interimregering, tijdens dewelke een programma over een definitieve regering alsook een staatshervorming wordt onderhandeld.”
GOED: De eerste minister laat wel weten “dat er een consensus begint te ontstaan tussen een aantal partijen over het systeem van een interimregering, tijdens welke een programma over een definitieve regering alsook een staatshervorming wordt onderhandeld.”

VERKLARING
“Dewelke” is een hardnekkige fout die zowel in België als in Nederland voorkomt, en die wordt gevoed door twee verschillende mechanismen: een gallicisme en een verkeerde analogie.
Het is een gallicisme van “lequelle”.
Het is een foute analogie naar “hetwelk”.
Wel goed is “welk”.
“Dewelke” bestaat niet.