Taalmodel: bankbiljet

FOUT In Zimbabwe heeft de gouverneur van de Nationale Bank maar liefst tien nullen laten schrappen op de bankbriefjes.
GOED In Zimbabwe heeft de gouverneur van de Nationale Bank maar liefst tien nullen laten schrappen op de bankbiljetten.

VERKLARING
“Bankbriefje” is geen standaardtaal. Een “bankbiljet” wordt wel kort een “briefje” genoemd, maar ook dat is ongewoon.

Oud en nieuw taalgebruik

Bij vertaling is het onder andere goed uitkijken dat je taalgebruik niet te ouderwetes is.

Taal verandert voortdurend, en wie er dagelijks mee bezig is, voelt veel van die veranderingen ook wel aankomen, en reageert er snel genoeg op.

Maar toch zijn er wel eens oude woorden of uitdrukkingen die een ingeslepen gewoonte zijn, en daarom is het goed af en toe eens een lijstje te bekijken met verouderde woorden.

Hieronder hebben we zo’n lijstje samengesteld.

Toch mag je dat niet zomaar onnadenken toepassen: in handleiding komt vaak “indien nodig” voor, en dat vervangen door “als nodig” is toch niet helemaal aanvaard, laat staan… nodig.

En voor een afwisselend taalgebruik kunnen die woorden natuurlijk wel worden gebruikt.

Oud Nieuw
Aangaande Over
Aanvang Begin
Allen Allemaal
Beiden Allebei
Betreffende Over
Gaarne Graag
Gereed Klaar
Gezien het feit dat Omdat, daarom
Heden Nu
Indien Als
Inzake Over
Reeds Al
Steeds Altijd
Trachten Proberen

Taalmodel: lidwoord de/het + medium

VARIANT 1: U vindt alle informate over het vertaalbureau op internet.

VARIANT 2: U vindt alle informate over het vertaalbureau op het internet.

VERKLARING

Dit is een instinkertje: zowel “het internet” als “internet” zijn goed.

“Internet” wordt op dezelfde manier behandeld als woorden voor andere communicatiemedia verbonden met een voorzetsel.

Soms is het lidwoord noodzakelijk, soms niet, en soms mag het niet

    lidwoord noodzakelijk

  • op de radio
  • op het web
  • op het net
  • in de krant
    lidwoord mag, maar moet niet

  • op (de) televisie
  • op (het) internet
  • op (het) intranet (zonder “het” wel vreemd)
  • op (het) extranet (zonder “het” wel vreemd)
    lidwoord mag niet

  • Op teletekst vindt u niets over ons vertaalbureau.
  • maar dit mag wel:
    Op de teletekst van de BBC vindt u evenmin iets over ons.
  • Reden: het lidwoord wordt niet gebruikt, behalve als het woord wordt gevolgd door een nabepaling.
    Hetzelfde geldt voor andere combinaties met een nabepaling:
  • U vindt meer informatie op het extranet van ons bedrijf.

Meer info.

“internet” of “Internet”?

Wat de hoofdletter betreft: volgens de officiële spelling is “internet” met een kleine letter, maar veel mensen schrijven het met een hoofdletter, omdat “internet” geen soortnaam is als het wereldwijde computernetwerk wordt bedoeld waar iedereen (min of meer) vrije toegang toe heeft.

Een “internet” met kleine letter is voor hen een type netwerk, namelijk een computernetwerk van computernetwerken, bijvoorbeeld een netwerk van een bedrijf dat de netwerken van twee verschillende sites van het bedrijf met elkaar verbindt.

De officiële spellingregel houdt dus eigenlijk geen rekening met de technische realiteit.

Mangaheuvel positief over onze bijdragen voor Bleach

mangaheuvel

Bleach10

Vertaalbureau Motte werkt ook mee aan manga-series van uitgeverij Kana.

Dat is zeker niet onze grootste klant, maar ook hun willen we alleen het beste leveren.

En blijkbaar lukt dat.

Op het forum Mangaheuvel volgt Koen nauwgezet de uitgaven van Kana, en in zijn besprekingen let hij op elk detail.

Over Bleach 10 schreef hij:
“Kana levert wederom een foutloos boekje af.”

Het is trouwens niet de eerste keer dat Koen zich positief uitlaat over de series waaraan Vertaalbureau Motte meewerkt. Hij deed dat ook al over Shaman King en Death Note.

Het is altijd prettig om zoiets eens te horen van de klanten van de klant, want het is uiteindelijk hun mening die telt.

Taalmodel: kritieke faalfactoren

FOUT: Kritische faalfactoren haalden de hele planning onderuit.

GOED: Kritieke faalfactoren haalden de hele planning onderuit.

VERKLARING

De taalboekjes spreken elkaar wat tegen, omdat het ene wat toegeeflijker is dan het andere.

Oorspronkelijk betekent het bijvoeglijk naamwoord “kritiek”: “belangrijk”, “gevaarlijk”, “cruciaal”, “beslissend”.

Er is soms echter verwarring met “kritisch”, dat betekent: “oordelend”, “nauwlettend onderzoekend” (een kritische blik) en “behorend tot de kritiek”.

De verwarring ontstaat doordat in de natuurkunde “kritisch” kan worden gebruikt in de betekenis “kritiek”.
Bijvoorbeeld: “het kritische vermogen van een kernreactor” is even goed als “het kritieke vermogen van een kernreactor”.

Door die natuurkundige betekenis ontstaat verwarring, waardoor veel mensen moeite hebben om de twee betekenissen uit elkaar te houden.

Daardoor zijn sommige taalboeken wat toegeeflijker dan andere, maar als de twee woorden door elkaar worden gebruikt, kan begripsverwarring ontstaan.

Doordat bovendien sommigen nog altijd streng vasthouden aan de scheiding van de betekenissen, riskeer je als taalgebruiker altijd om te botsen op iemand die het zo heeft geleerd, en die een toegeeflijk gebruik als fout beschouwd.

Daarom raden we aan om toch maar het onderscheid te blijven maken. Het is tenslotte louter een kwestie van gewoonte.