Taalmodel: een aantal

FOUT Door een aantal kortsluitingen zaten een aantal huizen langs derijksweg tijdelijk zonder stroom.

GOED Door kortsluitingen zaten enkele huizen langs de rijksweg tijdelijkzonder stroom.

VERKLARING
Weliswaar niet helemaal objectief, maar niettemin: wees zuinig met het lege “een aantal”.
Ludo Permentier wijst op de taalblog van zijn krant De Standaard op hetoverbodige gebruik van “een aantal”.
Hij adviseert om “een aantal” te vervangen door een ander woord of hethelemaal weg te laten. Zeker als “aantal” niet wordt beklemtoond.
“Een aantal” kan vanalles betekenen, van weinig over sommige en enkele tot de meeste en veel. De alternatieven zijn veel preciezer.Een ronduit slecht gebruikt zien we in dit voorbeeld: “Alonso stijgt eenaantal plaatsen, dankzij zijn overwinning in Francorchamps. Hij is nueerste.” Maar als de journalist wéét dat het drie plaatsen zijn, dan kan hij dat beter gewoon zeggen: “Alonso stijgt vijf plaatsen, dankzij zijnoverwinning in Francorchamps. Hij is nu eerste.”
Soms kan een aantal weg. “Hij gaat een aantal huizen in de straat kopen.”
Als hij ze niet allemaal koopt, kun je ook gewoon schrijven: “Hij gaathuizen in die straat kopen.” Als hij ze wel allemaal koopt, kun je o.a.schrijven: “Hij gaat de huizen in die straat kopen.”

Meer uitleg op:
http://vrttaal.net/taaldatabanken_master/juist/050609.shtml

Taalmodel: telkens

FOUT Telkens ik naar de markt ging.

GOED Telkens wanneer ik naar de markt ging.

VERKLARING
“Telkens” is een bijwoord, geen voegwoord. Het kan wel een voegwoord versterken.

Niet: *Telkens hij dat deed, zette hij eerst zijn bril af.
Wel: Als hij dat deed, zette hij altijd eerst zijn bril af.
Wel: Telkens als hij dat deed, zette hij eerst zijn bril af.

Taalmodel: socio- / sociaal-

FOUT De eindeloopbaanproblematiek was het belangrijkste socio-economische element in de besprekingen tussen de sociale partners.

GOED De eindeloopbaanproblematiek was het belangrijkste sociaal-economische element in de besprekingen tussen de sociale partners.

VERKLARING
In deze samenstelling gaat het om twee elementen die gelijkwaardig zijn(sociaal en economisch). In zulke gevallen schrijven we sociaal en nietsocio. Als de twee elementen niet gelijkwaardig zijn, wordt het wel socio-, bv. in sociobiologie, sociografie, enzovoort.

SEEK MY FACE: Donderdag 10 november 2005

Meer info over Seek My Face:

Datum: 10 november middag en avond

SPORT
Sprekers:
Maarten van der Heijden (zwemmer)
Marit van Eupen (roeister – nog niet zeker)

MUZIEK
Namen nog niet bekend

BEDRIJFSLEVEN/UNIVERSITEIT
Sprekers:
Prof. Dr. Willem Hendrik Gispen (Rector Utrecht)
Prof. Dr. Ir. Aalt A. Dijkhuizen (Voorz Raad v. best. Wageningen)

SCIENCEFICTION
Sciencefiction is gebaseerd op onze ervaringen in onze tijd en onzeverwachtingen en dromen. SF benadert onze werkelijkheid door middel van spel, fantasie en creativiteit. Wat zijn de bronnen waar SF-schrijvers uit putten? Zij werken met de vraag: wie zijn we? Hoe leven we? Wat zijn onze mogelijkheden en onze kansen?
Sprekers:
Ir. Peter van Lith (Multimotions)
Peter Motte (De Tijdlijn, tijdschrift voor sciencefiction)

Donderdag 10 november voorlopige dagindeling:
16.00 Opening: Dagvoorzitter: Leo de la Chambre
16.05 Sport Gesprek met twee studenten en twee sprekers
16.45 Sciencefiction Gesprek met twee studenten en twee sprekers
17.30 Pauze Koffie en thee
17.45 Beleid en bestuur Gesprek met twee studenten en twee sprekers(mogelijk 3 sprekers)
18.30 Muziek Gesprek met twee studenten en twee sprekers
19.15 Afsluiting sprekers, opening buffet, aankondiging discussiesDagvoorzitter
19.20 Buffet
20.00 Parallelle workshops Op de vier Thema gebieden sport, sciencefiction, beleid en bestuur, muziek, wordt dieper ingegaan in vier afzonderlijke ruimtes.
21.30 Afsluiting discussies Dagvoorzitter
21.30 Borrel
22.30 Band
2.00 Einde & opruimen

Taalmodel: tevergeefs / vergeefs

FOUT Hij deed verschrikkelijk hard zijn best, maar het bleven uiteindelijk allemaal tevergeefse pogingen. Hij voelde zich totaal mislukt.

GOED Hij deed verschrikkelijk hard zijn best, maar het bleven uiteindelijk allemaal vergeefse pogingen. Hij voelde zich totaal mislukt.

VERKLARING

Tevergeefs is een bijwoord. Vergeefs is zowel bijwoord als adjectief. Alsje het niet precies meer weet, gebruik je altijd vergeefs.

Toelichting

Voor een zelfstandig naamwoord – zoals in “een vergeefse poging” – kanalleen “vergeefs” gebruikt worden. We noemen “vergeefs” in dat geval een attributief gebruikt bijvoeglijk naamwoord.

“Vergeefs” kan ook voorkomen als predicatief gebruikt bijvoeglijk naamwoord en als bijwoord.

“Tevergeefs” komt alleen voor als predicatief gebruikt bijvoeglijk naamwoord of als bijwoord, nooit als attributief gebruikt bijvoeglijk naamwoord.

Een attributief gebruikt bijvoeglijk naamwoord benoemt een eigenschap of kenmerk van een zelfstandig naamwoord, en staat vlak voor dat zelfstandig naamwoord:

(1) De laatste weken deden verschillende avonturiers een vergeefse poging om de wereld rond te reizen in een luchtballon.

(2) Hij deed een vergeefs beroep op haar inlevingsvermogen.

(3) Hij probeerde de stapel tegen te houden, maar het was vergeefse moeite.

Een bijvoeglijk naamwoord kan ook predicatief gebruikt worden. In dat geval zegt het ook iets over het zelfstandig naamwoord, maar staat het verderop in de zin.

Voorbeelden zijn:

(4) De poging van de Amerikanen was vergeefs/tevergeefs.

(5) Die moeite bleek al snel vergeefs/tevergeefs.

Een bijwoord geeft nadere informatie over de handeling die door hetwerkwoord wordt uitgedrukt.

Dat is het geval in de volgende zinnen:

(6) Hij probeerde tevergeefs/vergeefs de vallende stapel boeken tegen te houden.

(7) Hij hoopte tevergeefs/vergeefs haar binnenkort terug te zien.

Taalmodel: “het feit dat”

FOUT Vooral het feit dat hij niet geselecteerd werd voor de Ronde van Frankrijk dit jaar, ontgoochelde Baguet.

GOED Baguet was vooral ontgoocheld omdat hij dit jaar niet mee mocht naar de Ronde van Frankrijk.

VERKLARING
Het is vooral een kwestie van stijl: de oorspronkelijke zin klinkt stijf met dat “het feit dat” voorop.
Het is best mogelijk dat er Franse invloed meespeelt, want het overdadige gebruik van “het feit dat” komt meer voor in Vlaanderen dan in Nederland.

Recensie: Arnaud Huftier: De onmogelijke vertaling / L’impossible traduction

Dit boek staat in een traditie die uniek is voor de wereld: de tweetalige Nederlands-Franse aanpak van België. Slecht toegepast leidt ze tot onderdrukking van een van de twee talen, maar goed gebruikt is ze een verrijking voor beide culturen.

Het is die verrijking die Arnaud Huftier en Peter Motte in deze uitgave hebben nagestreefd. Arnaud Huftier is een assistent letteren van de universiteit van Valenciennes. Hij doktoreerde op een van de merkwaardigste terreinen van de literatuur ter wereld: de verstrengelde Belgische literatuur, waar Vlaams, Waals, Frans, Nederlands en Belgisch op zo’n manier door elkaar lopen, dat het voor buitenlanders surrealistisch wordt. Het getuigt dan ook van Arnauds inzicht en doorzettingsvermogen dat hij het goed kon onderzoeken, maar bovendien is het verhelderend om de verwonderde en neutrale blik van een niet-Belg op het onderwerp te zien.

Peter Motte en Arnaud besloten samen om het essay over de Nederlandstalige Belgische fantastische literatuur in een tweetalige Nederlands-Franse editie uit te geven, in een al even opmerkelijke vorm als het land zelf: er is geen achterpagina. Het boek telt wel twee voorpagina’s!

Ze besloten het essay in het Nederlands en het Frans af te drukken, maar op zo’n manier dat de lezer kan kiezen wat hij als de eerste taal beschouwt. In plaats van de ene tekst na de andere af te drukken, werd ze ten opzichte van elkaar ondersteboven afgedrukt. Als men het boek omdraait, krijgt men een andere voorpagina met de andere taal.

De kunstenaar Johnny Bekaert heeft daar nog een schepje bovenop gedaan door een voorpagina-illustratie te creëren die geen onder- of bovenkant heeft.

Deze goed geannoteerde editie heeft niet alleen een diepgaand inzicht in de ontwikkelingen van de Nederlandstalige Belgische sciencefiction, fantasy, griezel en fantastische literatuur van het begin tot heden, maar is in zijn uitgavevorm een uniek kunstwerkje geworden.

Arnaud Huftier, De onmogelijke vertaling: de Nederlandstalige Belgische fantastische literatuur / L’impossible traduction: Le fantastique Belge d’expression néerlandaise, 2004, Geraardsbergen (België) – Amiens Cedex (Frankrijk), De Tijdlijn – DUNE, La ligne de temps hors série 3, vertaling: Peter Motte, paperback, 20 x 13,2 x 1,7 cm, 2 x 109 p’s, 15 euro, met vermelding ‘Arnaud Huftier’ te storten op 000-1668632-38 voor België, op IBAN BE24-0001-6686-3238 BIC BPOTBEB1 voor het buitenland, ISBN 2-905725-97-4

SEEK MY FACE: Donderdag 10 november 2005

And now for something completely different….

Mijn carrière als technisch vertaler werd mogelijk door mijn al jonge belangstelling voor het verkeerd gelabelde genre sciencefiction, want het is eigenlijk meer technical fiction, sterker nog: technical adventure fiction, dan SCIENCEfiction.

Vandaar dat ik aangenaam verrast was toen ik werd uitgenodigd om mee te werken aan de eendagsconferentie Seek My Face aan de TU Delft (Nederland).

MoTiv probeert er in samenwerking met studenten en studentenorganisaties aan de TU de motivatie te achterhalen van de ‘helden’ in de sport, de muziek, bedrijfsleven en universiteit, en de onderliggende idealen van de hedendaagse sciencefiction. Welke krachten gaan er schuil achter het succes van mensen? Wat zijn de diepe, onzichtbare bronnen waar mensen uit putten? Ze proberen die diepe bronnen aan te boren en zo het ware gezicht van de mens te vinden.

Een van de thema’s is SCIENCEFICTION.

Sciencefiction is gebaseerd op onze ervaringen in onze tijd en onze verwachtingen en dromen. SF benadert onze werkelijkheid door middel van spel, fantasie en creativiteit. Wat zijn de bronnen waar SF-schrijvers uit putten? Zij werken met de vraag: wie zijn we? Hoe leven we? Wat zijn onze mogelijkheden en onze kansen?

Het voorlopige programma plaatst het interview met mij om 16.45.
Om 19.15 volgt een afsluiting met alle vier de sprekers, met aansluitend een buffet.
Daarna volgt om 20.00 een parallelle discussie met elk thema in 1 hoek.

Meer info later, o.a. op http://www.seekmyface.tudelft.nl/